1 Ekim 2021 Cuma

İndirimli Kurumlar Vergisi Uygulaması

Yazar: Nuri DEĞER*

Yaklaşım / Ekim 2021 / Sayı: 346

I- GİRİŞ

Yatırımları özendirmek amacıyla uygulanan vergi teşvik tedbirlerinden biri de indirimli KV uygulamasıdır. İndirimli KV, isminde de anlaşılacağı üzere, BKK ile belirlenen yörelerde YTB kapsamında yapılan yatırımlardan elde edilen kazançlardan daha düşük oranda vergi alınmasını ifade eder.

KVK’ya 18.02.2009 tarihli ve 5838 sayılı Kanunla eklenen 32/A maddesi ile Ekonomi Bakanlığı tarafından YTB’ye bağlanan yatırımlardan elde edilen kazançların, yatırımın kısmen veya tamamen işletilmesine başlanılan hesap döneminden itibaren yatırıma katkı tutarına ulaşıncaya kadar indirimli oranlar üzerinden KV’ye tabi tutulacağı hüküm altına alınmıştır.

Öte yandan konuya ilişkin açıklamalara 1 Seri No.lu KV Genel Tebliği’nin 32.2. bölümünde yer verilmiştir.

II- İNDİRİMLİ KURUMLAR VERGİSİNDEN YARARLANILMASI

A- YATIRIMIN KISMEN VEYA TAMAMEN İŞLETİLMESİ HALI

İndirimli KV uygulamasından, Ekonomi Bakanlığı’ndan alınan YTB’de belirtilen yatırımları tamamlayan mükellefler yararlanabilir.

Başka bir deyişle KV mükelleflerinin, YTB ‘ne bağlanan yatırımlarından, yatırımın kısmen veya tamamen işletilmesine başlanılan hesap döneminden itibaren elde ettikleri kazançları dolayısıyla indirimli KV uygulamasından faydalanmaları mümkündür.

Her ne kadar yatırım kısmen veya tamamen tamamlamadan önce indirimli KV uygulamasından yararlanılması mümkün ise de, yatırımın tamamlanmaması halinde, yararlanılan indirimli KV tutarı gecikme zamlı olarak geri alınacaktır.

B- YATIRIM DÖNEMİNDE YARARLANMA

YTB’ye bağlanan yatırımların indirimli KV uygulamasından yararlanabilmesi için yatırımın kısmen veya tamamen işletilmesine başlanılmış olması şart değildir.

Yatırıma başlanılan tarihten itibaren 32/A maddesine göre hesaplanacak yatırıma katkı tutarına mahsuben, toplam yatırıma katkı tutarının %50’sini ve gerçekleştirilen yatırım harcaması tutarını geçmemek üzere; yatırım döneminde kurumun diğer faaliyetlerinden elde edilen kazançlarına indirimli vergi oranı uygulatılması mümkündür.

Başka bir deyişle mükelleflerin, YTB kapsamındaki yatırımlarından elde ettikleri kazançlarının yanı sıra toplam yatırıma katkı tutarının BKK ile belirlenen kısmına ilişkin olarak yatırım döneminde diğer faaliyetlerinden elde ettikleri kazançlarına da indirimli KV uygulanması mümkündür.

İndirimli vergi oranı uygulamasından gelir vergisi mükellefleri de yararlanabilecektir.

C- İNDİRİMLİ VERGİ ORANINDAN YARARLANAMAYACAKLAR

Finans ve sigortacılık sektörlerinde faaliyet gösteren kurumlar ile iş ortaklıklarının indirimli KV uygulamasından faydalanamazlar.

Ayrıca taahhüt işlerinden, 4283 sayılı Yap-İşlet Modeli ile Elektrik Enerjisi Üretim Tesislerinin Kurulması ve İşletilmesi ile Enerji Satışının Düzenlenmesi Hakkında Kanun ve 3996 sayılı Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun kapsamında yapılan yatırımlar ile rödovans sözleşmelerine bağlı olarak yapılan yatırımlardan elde edilen kazançlar dolayısıyla da mükelleflerin indirimli vergi oranı uygulamasından yararlanması mümkün değildir.

III- İNDİRİMLİ KV UYGULAMASI

A- YATIRIMLARDA DEVLET YARDIMLARI HAKKINDA BKK UYARINCA İNDİRİMLİ KV UYGULAMASI

2012/3305 sayılı Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında BKK’nın 15. maddesinde indirimli KV uygulaması konusunda aşağıdaki hükümlere yer verilmiştir.

(1) Bölgesel teşvik uygulamaları kapsamında gerçekleştirilecek yatırımlarda, 5520 sayılı Kanun’un 32/A maddesi çerçevesinde gelir veya KV, öngörülen yatırıma katkı tutarına ulaşıncaya kadar aşağıda belirtilen oranlarda indirimli olarak uygulanır.

Bölgeler

Yatırıma katkı oranı (%)

Kurumlar vergisi
veya gelir vergisi
indirim oranı (%)

1

15

50

2

20

55

3

25

60

4

30

70

5

40

80

6

50

90

(2) Yürürlükten kaldırılmıştır.

(3) Stratejik yatırımlar için tüm bölgelerde uygulanacak vergi indirimi oranı yüzde doksan ve yatırıma katkı oranı yüzde ellidir.

(4) Bu maddenin uygulamasında yatırıma katkı tutarı, indirimli gelir veya KV uygulanmak suretiyle tahsilinden vazgeçilen vergi yoluyla yatırımların Devletçe karşılanacak tutarını, bu tutarın yapılan toplam yatırıma bölünmesi suretiyle bulunacak oran ise yatırıma katkı oranını ifade eder.

(5) Bu maddeye göre hesaplanacak yatırıma katkı tutarına mahsuben, gerçekleştirilen yatırım harcaması tutarını aşmamak ve toplam yatırıma katkı tutarının yüzde seksenini geçmemek üzere yatırım döneminde yatırımcının diğer faaliyetlerinden elde edilen kazançlarına indirimli gelir veya KV uygulanabilir.

(6) indirimli KV uygulamasından yararlanamayacak harcamalara İndirimli KV uygulaması bölümünde yer verilmiştir.

(7) İndirimli oranlar stopaj suretiyle yapılan vergilendirmede uygulanmaz.

(8) Bu Kararın 17. maddesinde tanımlanan öncelikli yatırımlardan sabit yatırım tutarı bir milyar TL sı ve üzerinde olanlar için vergi indirimi desteği, 5. bölgede geçerli olan yatırıma katkı oranına 10 puan ilave edilmek suretiyle uygulanır.

B- KVK UYARINCA İNDİRİMLİ VERGİ UYGULAMASI

YTB kapsamındaki yatırımlardan elde edilen kazançlara, ilgili teşvik belgesinde yer alan yatırıma katkı ve vergi indirim oranları dikkate alınarak yatırımın kısmen veya tamamen işletilmesine başlanılan hesap döneminden itibaren, yatırıma katkı tutarına ulaşılıncaya kadar indirimli KV uygulanabilecektir.

Yatırıma katkı tutarı, indirimli KV uygulanmak suretiyle tahsilinden vazgeçilen vergi yoluyla yatırımların Devletçe karşılanacak tutanın, bu tutarın yapılan toplam yatırım tutarına bölünmesi suretiyle bulunacak oran ise yatırıma katkı oranını ifade etmektedir,

Örnek: (A) A.Ş’nin YTB kapsamındaki yatırımının toplam tutan 5.000.000 TL ve yatırıma katkı oranı %25’tir. Bu durumda toplam yatırıma katkı tutarı aşağıdaki şekilde hesaplanacaktır.


Toplam yatırıma katkı tutarı

=

Toplam yatırım harcaması x Yatırıma katkı oranı

 

=

5.000.000 TL x % 30

 

=

1.500.000 TL


Söz konusu toplam yatırıma katkı tutarı, yatırımdan elde edilen kazanca indirimli KV uygulanmak suretiyle Devletin tahsilinden vazgeçeceği KV tutarını ifade etmektedir.

Öte yandan, 2009/15199 sayılı ve 15.06.2012 tarihli ve 2012/3305 sayılı Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında BKK’ları uyarınca arazi, arsa, royalti, yedek parça ve amortismana tâbi olmayan diğer harcamalar indirimli KV uygulamasına konu edilemeyecektir. Dolayısıyla yatırıma katkı tutarının hesaplanmasında arazi, arsa, royalti ve yedek parça harcamaları ile amortismana tâbi olmayan diğer harcamalar dikkate alınmayacaktır.

YTB kapsamındaki yatırımlardan elde edilen kazançlarla ilgili olarak indirimli KV uygulamasına, yatırımın kısmen veya tamamen işletilmeye başlandığı geçici vergi döneminden itibaren başlanılır. Yatırımın işletilmeye başlandığı geçici vergi döneminden itibaren yatırımdan elde edilen kazanca, teşvik belgesinde yer alan ve vergi indirimi içeren yatırım tutarını aşmamak üzere, gerçekleştirilen yatırım harcaması dolayısıyla hak kazanılan yatırıma katkı tutarına ulaşılıncaya kadar indirimli oranda KV uygulanır.

Revize edilmek suretiyle yeniden düzenlenen ve tamamlama vizesi yapılan YTB’de indirimli KV hesaplanmasında, hangi YTB’de yer alan yatırım tutarı ve yatırıma katkı oranının dikkate alınacağı hususunda Nevşehir Defterdarlık 12.07.2019 tarih ve 21253973-125-8161 sayılı Özelgesi’nde;

“Buna göre, söz konusu yatırımınız kapsamında yapmış olduğunuz yatırım harcamaları dolayısıyla indirimli KV’nden yararlanırken, Ekonomi Bakanlığına müracaatınız üzerine revize edilerek düzenlenmiş ve tamamlama vizesi yapılmış olan … tarihli ve … no.lu YTB’nizde yer alan toplam yatırım tutarı ve yatırıma katkı oranının dikkate alınması gerekmektedir.” şeklinde görüşünü belirtmiştir.

IV- DİĞER FAALİYETLERDEN ELDE EDİNKAZANÇLARDA İNDİRİMLİ ORAN UYGULAMASI

A- YATIRIM DÖNEMİNDE DİĞER FAALİYETLERDEN ELDE EDİLEN KAZANÇLARDA İNDİRİMLİ KV UYGULAMASI

YTB’de yer alan yatırıma katkı ve vergi indirim oranları dikkate alınarak ilgili teşvik belgesi kapsamındaki yatırımlardan elde edilen kazançlara indirimli KV uygulanması esastır.

Öte yandan mükellefler YTB kapsamındaki yatırımlarının yatırım döneminde diğer faaliyetlerinden elde ettikleri kazançlarına, indirimli KV uygulanması suretiyle yatırıma katkı tutarını kısmen kullanabilirler.

Mükelleflerin, 2012/3305 sayılı Karar kapsamında düzenlenmiş YTB’leri kapsamındaki yatırımlarına fiilen başladıkları tarihten itibaren, hesaplanacak yatırıma katkı tutarına mahsuben;

a) Toplam yatırıma katkı tutarının BKK ile belirlenen oranını geçmemek ve

b) Gerçekleştirilen yatırım harcaması tutarını aşmamak

üzere, yatırım döneminde diğer faaliyetlerinden elde ettikleri kazançlarına indirimli KV uygulanabilecektir.

Buna göre, 2012/3305 sayılı BKK’ı kapsamında düzenlenmiş YTB’leri kapsamındaki yatırımların yatırım döneminde, mükelleflerin diğer faaliyetlerinden elde ettikleri kazançlarına indirimli KV uygulanmak suretiyle kısmen yararlanılabilecek yatırıma katkı tutarı, en fazla toplam yatırıma katkı tutarının BKK ile belirlenen oranına tekabül eden kısmı kadar olabilecektir. Yatırım döneminde, YTB kapsamında gerçekleştirilen yatırım harcamasının, bu dönemde yararlanılabilecek yatırıma katkı tutarından (toplam yatırıma katkı tutarının BKK ile belirlenen oranına tekabül eden kısmı) daha düşük olması halinde diğer faaliyetlerden yatırım döneminde elde edilen kazançlara indirimli KV uygulanmak suretiyle kısmen yararlanılacak yatırıma katkı tutarı, gerçekleştirilen yatırım harcaması tutarını aşamayacaktır.

Diğer faaliyetlerden elde edilen kazançlara indirimli KV uygulanması açısından yatırım dönemi, YTB kapsamındaki yatırıma fiilen başlanılan tarihi içeren geçici vergilendirme döneminin başından tamamlama vizesi yapılması amacıyla Ekonomi Bakanlığına müracaat tarihini içeren geçici vergilendirme döneminin son gününe kadar olan süreyi ifade eder.

Öte yandan yatırımın fiilen tamamlandığı tarihin, tamamlama vizesinin yapılmasına ilişkin olarak Ekonomi Bakanlığına müracaat ın sonlandırıldığı, yatırımın fiilen tamamlandığı tarihi içeren geçici vergilendirme döneminin son gününün yatırım döneminin sona erdiği tarih olarak dikkate alınması gerekmektedir.

B- DİĞER FAALİYETLERDEN ELDE EDİLEN KAZANCIN KAPSAMI VE İNDİRİMLİ VERGİ ORANI UYGULAMASINDA ÖNCELİK SIRASI

İndirimli vergi oranı uygulamasında, mükelleflerin YTB’leri kapsamındaki yatırımlarının işletilmesinden elde edilen kazançları dışında kalan tüm kazançları diğer faaliyetlerden elde edilen kazanç olarak kabul edilecektir.

Düzenlenmiş YTB’ leri kapsamındaki yatırımlardan elde edilen kazançlara, ilgili teşvik belgesinde yer alan vergi indirim oranı dikkate alınarak indirimli vergi uygulanması esas olup YTB’leri kapsamındaki yatırımlardan elde edilen kazançlar, indirimli vergi uygulamasında diğer faaliyetlerden elde edilen kazanç olarak değerlendirilmeyecektir.

Ancak YTB kapsamındaki yatırımların tamamlanmış ve indirimli vergi oranı uygulanmak suretiyle yatırıma katkı tutarlarının tamamının kullanılmış olması halinde, bu yatırımlardan, hak kazanılan yatırıma katkı tutarının tamamının kullanıldığı hesap döneminden itibaren elde edilen kazançlar, indirimli vergi uygulamasında diğer faaliyetlerden elde edilen kazanç olarak değerlendirilebilecektir.

Mükelleflerin birden fazla YTB’nin bulunması ve yatırım döneminde diğer faaliyetlerden elde edilen kazancın yetersiz olması durumunda, hangi teşvik belgesine öncelik verileceği mükellefler tarafından serbestçe belirlenebilecektir. Mükelleflerin tercih ettikleri teşvik belgesinde yer alan vergi indirim oranına göre ve anılan Kararın 15/2-5. maddesi ile 2015 ve 2016 yılları için geçici 5. maddesinde belirlenen sınırlar dâhilinde, diğer faaliyetlerinden elde ettikleri kazançlarına indirimli vergi oranı uygulanabilecektir.

Adana VDB 9.4.2014 tarih ve 19341373-125[ÖZELGE-2013/6]-27 sayılı Özelgesi’nde;

“2012/3305 sayılı BKK’ya istinaden düzenlenmiş olan YTB kapsamındaki yatırımınız devam ederken 01.01.2013 tarihinden itibaren diğer faaliyetlerinizden elde ettiğiniz kazançlara anılan BKK’nın 15. maddesinin beşinci fıkrası dikkate alınarak indirimli KV uygulanabilecektir.” denilmektedir.     

V- TEVSİ YATIRIMLARDAN DOĞAN KAZANÇLARDA İNDİRİMLİ KV ORANI UYGULAMASI

Tevsi yatırımlarda, indirimli vergi uygulamasını kolaylaştırmak bakımından ayrı hesaplarda izlenmesinde fayda vardır.

Tevsi yatırımlardan elde edilen kazancın işletme bütünlüğü çerçevesinde ayrı hesaplarda izlenmek suretiyle tespit edilebilmesi halinde, bu kazanca indirimli vergi oranı uygulanacaktır. Kazancın ayrı bir şekilde tespit edilememesi halinde ise tevsi yatırım dolayısıyla indirimli vergi oranı uygulanacak kazanç, yapılan tevsi yatırım tutarının, dönem sonunda kurumun aktifine kayıtlı bulunan toplam sabit kıymet tutarına (devam eden yatırımlara ait tutarlar da dahil) oranlanması suretiyle belirlenecektir.

Tevsi yatırımlardan elde edilen kazancın bu şekilde oranlama yapılmak suretiyle belirlenmesi seçimlik bir hak olmayıp, indirimli KV uygulanacak kazancın işletme bütünlüğü çerçevesinde ayrı hesaplarda izlenmek suretiyle mükellefçe tespit edilmesi esastır.

“Dönem sonunda kurumun aktifine kayıtlı bulunan toplam sabit kıymet” ifadesinden VUK’un 313. maddesi uyarınca amortisman mevzuunu oluşturan iktisadi kıymetlerin anlaşılması, dolayısıyla boş arazi-arsa ve amortismana tabi olmayan diğer kıymetlerle ilgili tutarların bu hesaplamada dikkate alınmaması; sabit kıymet tutarının hesabında ise bu kıymetlerin birikmiş amortismanları düşülmeden önceki brüt tutarlarının dikkate alınması gerekmektedir.

Öte yandan bu hesaplama sırasında işletme aktifinde yer alan sabit kıymetlerin kayıtlı değeri olarak, gerekli şartların oluşması halinde yapılan enflasyon düzeltmesi sonucu oluşan değerleri dikkate alınacaktır.

Birden fazla tevsi yatırımı bulunan kurumların oranlama yaparken sadece tevsi yatırıma konu hizmet ve üretim işletmesiyle ilgili sabit kıymetleri değil, kurumun aktifine kayıtlı olan ve amortisman mevzuunu oluşturan tüm sabit kıymetlerin toplamını dikkate almaları gerekmektedir.

Hak kazanılan yatırıma katkı tutarına birden fazla yılda ulaşılması halinde her bir dönem itibarıyla indirimli oran uygulanacak kazanç, tevsi yatırım tutarının her bir dönem sonu itibarıyla kurumun aktifine kayıtlı bulunan toplam sabit kıymet tutarına oranlanması suretiyle belirlenecektir.

Ayrıca mevcut sabit kıymet tutarı, indirimli KV uygulanacak kazancın tespit edileceği geçici vergilendirme dönemleri için ilgili geçici vergilendirme döneminin son günü; hesap dönemleri için ise ilgili hesap döneminin son günü itibarıyla tespit edilecek ve indirimli oran uygulanacak kazancın hesaplanmasında dikkate alınacaktır.

Tevsi yatırımlardan elde edilen kazancın ayrı hesaplarda izlenmek suretiyle tespit edilememesi durumunda indirimli KV’ye konu edilecek kazanç, tevsi yatırım tutarının toplam sabit kıymet tutarına bölünmesi suretiyle bulunacak oranın kurumun ticari bilanço kârı ile çarpılması sureliyle hesaplanacaktır. Ancak, indirimli kurumlar vergisi uygulanacak kazancın, KV matrahını aşamayacağı tabiidir.

Tevsi yatırıma isabet eden kazanç tutarı


Tevsi yatırıma isabet eden kazanç tutarı

=

Gerçekleşen tevsi yatırım tutarı

x

Ticari bilanço kârı

Dönem sonu toplam sabit kıymet tutarı


Formülüne göre hesaplanacaktır.

Yapılan tevsi yatırım nedeniyle tahsilinden vazgeçilen KV, diğer bir ifadey-

le yararlanılan yatırıma katkı tutarı hak kazanılan yatırıma katkı tutarının kalan kısmı için izleyen hesap dönemlerinde sadece bu yatırımdan elde edilen kazanca indirimli KV uygulanması mümkün bulunmakladır.

Öte yandan, YTB sahibi mükellefin yatırım döneminde diğer faaliyetlerden kazanç elde etmiş olması halinde diğer şartları da taşıması kaydıyla bu kazançlarına indirimli KV uygulanması mümkün olabilecektir.

VI- KANUN’DA BELİRTİLEN ŞARTLARA UYULMAMASI HALİNDE YAPILACAK İŞLEMLER

Hesap dönemi itibarıyla 32/A maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen şartların sağlanamadığının tespit edilmesi halinde, söz konusu vergilendirme döneminde indirimli vergi oranı uygulanması nedeniyle zamanında tahakkuk ettirilmemiş vergiler, vergi ziyaı cezası uygulanmaksızın gecikme faiziyle birlikte tahsil olunur.

Dolayısıyla, anılan maddenin 2. fıkrasında verilen yetki çerçevesinde BKK ile belirlenen hususlara uyulmaması halinde indirimli vergi oram uygulanması nedeniyle zamanında tahakkuk ettirilmemiş vergiler, vergi zıyaı cezası uygulanmaksızın gecikme faiziyle birlikte tahsil edilecektir. Ancak, mezkûr 2. fıkrada belirtilen şartların sağlanamaması dışında, haksız bir nedenle indirimli KV uygulamasından yararlanılması nedeniyle zamanında tahakkuk ettirilmemiş vergilere ilişkin olarak vergi ziyaının gerçekleşeceği tabiidir.

VII- TEŞVİK BELGELİ YATIRIMLARIN DEVRİ

A- YATIRIMIN FAALİYETE GEÇMEDEN ÖNCE DEVREDİLMESİ HALI

Kanun’un 32/A maddesinin altıncı fıkrasına göre, yatırımın faaliyete geçmesinden önce devri halinde, devralan kurum, ilgili mevzuatta belirtilen koşulları aynen yerine getirmek kaydıyla indirimli vergi uygulamasından yararlanabilecektir. Yatırımın faaliyete geçmesinden önce devri halinde devreden kurumun bu yatırım dolayısıyla indirimli vergi oranı uygulamasından yararlanamayacağı tabiidir.

Diğer taraftan, yatırımın kısmen veya tamamen işletilmesine başlanılmadan önce indirimli KV uygulanan hallerde, yatırımın tamamlanıp işletilmeye geçilmemesi durumunda yatırım döneminde indirimli vergi oranı uygulanması nedeniyle zamanında tahakkuk ettirilmemiş vergiler, vergi ziyaı cezası uygulanmaksızın gecikme faiziyle birlikte tahsil edilir.

B- YATIRIMIN KISMEN VEYA TAMAMEN FAALİYETE GEÇMESİNDEN SONRA DEVREDİLMESİ

Yatırımın kısmen veya tamamen faaliyete geçmesinden sonra devri halinde, indirimli vergi uygulamasından devir tarihine kadar devreden, devir tarihinden sonra ise devralan, ilgili mevzuatta belirtilen koşullan yerine getirmek kaydıyla yararlanabilecektir.

Örneğin kısmen işletilmeye başlanılan bu yatırımı devralan kurum, gereken koşulları yerine getirmek kaydıyla, örneğin 4.800.000 TL’lik yatırıma katkı tutarının 40 000 tlLık kısmı için indirimli KV’den yararlanmış ise, kalan (4.800.000 TL - 40.000 TL) 4.760.000 TL’lik kısmı için indirimli KV’den yararlanabilecektir         

22.05.2015 tarihinde tamamlama vizesi yapılan YTB’nin, Teşvik Uygulama ve Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğü tarafından uygun görülmesi neticesinde 19.10.2018 tarihinde şirketinizce devralındığı, 2012/3305 sayılı BKK’nın geçici 8. maddesinde yer alan düzenlemeden yararlanılıp yararlanılamayacağı hususunda Kahramanmaraş VDB 15.06.2020 tarih ve 47285862-125[32/A-2018/12]-E.22727 sayılı Özelgesi’nde.

“2012/3305 sayılı Karar’ın geçici 8. maddesinde, “(1) Bu Karar ve daha önceki kararlara istinaden imalat sanayiine yönelik (US-97 Kodu:15-37) düzenlenen YTB’leri kapsamında, 01.01.2017 ile 31.12.2018 tarihleri arasında gerçekleştirilecek[ yatırım harcamaları için;

a) Bina-inşaat harcamalarında KDV iadesi,

b) Bölgesel, büyük ölçekli ve stratejik teşvik uygulamaları kapsamında vergi indirimi desteğinde uygulanacak yatırıma katkı oranları her bir bölgede geçerli olan yatırıma katkı oranına 15 puan ilave edilmek suretiyle, KV veya GV indirimi tüm bölgelerde yüzde yüz oranında ve yatırıma katkı tutarının yatırım döneminde yatırımcının diğer faaliyetlerinden elde ettiği kazançlarına uygulanacak oranı yüzde yüz olmak üzere,

teşvik belgesi üzerinde herhangi bir işlem yapılmaksızın uygulanır.”

hükmü yer almaktadır.

Buna göre, teşvik belgesi kapsamındaki yatırımın kısmen veya tamamen faaliyete geçmesinden sonra devredilmesi halinde, indirimli vergi oranından devir tarihine kadar devreden, devir tarihinden sonra ise devralan, aynı koşulları yerine getirmek kaydıyla yararlanabileceğinden devraldığınız yatırıma ilişkin yatırıma katkı tutarının devreden tarafından kullanılmamış kısmı için yatırımdan elde ettiğiniz kazancınıza indirimli KV oranı uygulanmak suretiyle faydalanmanız mümkündür. Yatırıma katkı tutarının hesabında, şirketinizce söz konusu yatırımın devralınması için yapılan harcama tutarının değil, yatırımı gerçekleştiren şirket tarafından teşvik belgesi kapsamında yapılan yatırım harcamalarının dikkate alınması gerektiği tabiidir.

Öte yandan, 2012/3305 sayılı Karar’ın geçici 8. maddesinde yer alan artırımlı yatırıma katkı tutarı ve indirimli KV oranı, 01.01.2017 ile 31.12.2018 tarihleri arasında gerçekleştirilecek yatırım harcamaları için uygulanabileceğinden, 22.05.2015 tarihinde tamamlama vizesi yapılarak tamamlanan YTB’ye konu yatırımlar dolayısıyla geçici 8. maddenin uygulanmasına imkan bulunmamaktadır.” denilmektedir.

VIII- YATIRIMA KATKI TUTARINDA ENDEKSLEME

KVK’nın 32/A-2 maddesinde “Yatırımın tamamlanması şartıyla, indirimli KV uygulanmak suretiyle yararlanılan kısım hariç olmak üzere kalan yatırıma katkı tutarı, yatırımın tamamlandığı hesap dönemini izleyen yıllarda VUK hükümlerine göre bu yıllar için belirlenen yeniden değerleme oranında artırılarak dikkate alınır.” hükmü yer almaktadır.

Buna göre, ilgili teşvik belgesi kapsamındaki toplam yatırıma katkı tutarının yatırımın tamamlandığı hesap döneminin sonuna kadar yararlanılamayan kısmı (yatırımın tamamlandığı hesap döneminin sonuna kadar gerek diğer faaliyetlerden elde edilen kazançlara ve gerekse yatırımın tamamen veya kısmen işletilmesinden elde edilen kazançlara indirimli KV uygulanması suretiyle yararlanılan kısmından sonra kalan yatırıma katkı tutarı), yatırımın tamamlandığı hesap dönemini izleyen yıllarda VUK hükümlerine göre bu yıllar için belirlenen yeniden değerleme oranında artırılarak dikkate alınacaktır.        

Türkiye’nin farklı illerinde yer alan üretim tesislerinde birbirinden bağımsız üretim hatları ile farklı ürünler üretildiği, tesislerinizde zaman komple yeni veya tevsi, modernizasyon vb. yatırımlar yapmak suretiyle ilave kapasite oluşturulan şirketin,

- Bir bölgedeki yatırımlar için aynı dönemi içeren tek bir YTB düzenlendiğinden, birbirinden bağımsız üretim tesisleri için tek bir teşvik belgesi alındığı ancak, yatırımın başlaması ile birlikte her bir bağımsız üretim tesisi için yatırımın farklı dönemlerde tamamlandığı, tamamlanan kısımların devreye alınarak üretime başlandığı ve bu kısımların aktifleştirildiği,

- Söz konusu tesislerin yatırım süreçleri farklı dönemleri içerse de tamamı bitince teşvik belgesinin tamamlama vizesi için ilgili yerlere müracaat edildiği belirtilerek

KVK’nın 32/A maddesine göre yapılacak yeniden değerleme işleminin, teşvik belgesinin içeriğindeki bağımsız tesislerin yatırımın tamamlanarak (devreye alınması, üretime başlanması) aktifleştirildiği dönemde mi yoksa YTB’nin tamamlama vizesinin yapıldığı dönemde mi olması gerektiği hususunda Büyük Mükellefler VDB 21.8.2020 tarih ve 64597866-125[32/A]-E.17991 sayılı Özelgesi’nde,

“Bu hüküm ve açıklamalara göre, şirketinizin farklı üretim tesislerinize ilişkin olarak tek bir YTB kapsamındaki yatırımlarınızın tamamlanarak tamamlama vizesi yapılması için Sanayi ve Teknoloji Bakanlığına müracaat edildiği dönemi izleyen hesap döneminden itibaren, indirimli KV uygulaması nedeniyle yararlanılan kısmı hariç olmak üzere, bu yatırımla ilgili kalan yatırıma katkı tutarı dikkate alınarak endeksleme yapılması mümkün bulunmaktadır.” denilmektedir.

Özel hesap dönemine tabi olan şirketin … tarihi itibarıyla tamamlama vizesi yapılmış bulunan ve yine bu tarih itibariyle yatırımları devam eden YTB’lerinin bulunduğu, … tarihi itibariyle tamamlama vizesi yapılmış bulunan YTB’leri kapsamında hak kazanılan ancak kazanç yetersizliği nedeniyle kullanılamamış olan yatırıma katkı tutarlarının hangi özel hesap döneminden itibaren yeniden değerlemeye tabi tutulacağı, devreden yatırıma katkı tutarları için geçici vergi dönemlerinde yeniden değerleme yapılıp yapılmayacağı ve yeniden değerleme işlemlerinde hangi yeniden değerleme oranının uygulanacağı hususlarında Kayseri VDB 17.08.2020 tarih ve 50426076-125[32/a-2017/20-333]-E.61063 sayılı Özelgesi’nde;

“2009/15999 ve 2012/3305 sayılı BKK’ları çerçevesinde … tarihi itibarıyla tamamlama vizesi yapılmış olan YTB’li yatırımlarınız dolayısıyla hesaplanan ancak yatırımın tamamlandığı hesap dönemine kadar (bu dönem dahil) kazanç yetersizliği nedeniyle yararlanılamayan ve sonraki döneme devreden yatırıma katkı tutarlarının endekslenmesinde, söz konusu yatırımın tamamlandığı özel hesap dönemini takip eden özel hesap dönemi için VUK hükümlerine göre belirlenecek yeniden değerleme oranının dikkate alınması gerekmektedir.

Dolayısıyla, endeksleme uygulamasına ilişkin hükmün yürürlüğe girdiği … tarihi itibariyle tamamlama vizesi yapılmış bulunan yatırım YTB’leri kapsamında hak kazanılan ancak kazanç yetersizliği nedeniyle kullanılamamış olan yatırıma katkı tutarlarının … özel hesap dönemini kullanan şirketinizce … özel hesap dönemine ilişkin KV beyannamesinde, teşvik belgeli bahse konu yatırımlardan elde edilen kazancınıza indirimli KV uygulandıktan sonra kalan ve izleyen dönemlere devreden yatırıma katkı tutarının … tarihinde başlayan özel hesap döneminden itibaren yeniden değerleme oranında artırılarak dikkate alınması gerekmektedir. Yatırıma katkı tutarının yeniden değerleme oranında artırılması uygulamasına ilişkin hükmün yürürlüğe girdiği … tarihinden önce sona ermiş olan özel hesap dönemlerinde tamamlanmış olan yatırımlarınıza, … tarihinin içinde bulunduğu özel hesap dönemlerinde bu artırımın yapılamayacağı tabiidir.

Öte yandan, tamamlanmış yatırımlar dolayısıyla hak kazanılan ancak kazanç yetersizliği nedeniyle yararlanılamamış olan yatırıma katkı tutarlarının, … geçici vergi döneminden itibaren ilgili geçici vergilendirme dönemleri (…) itibarıyla hesaplanacak yeniden değerleme oranında endekslenerek dikkate alınması mümkün bulunmaktadır.

Buna göre, … özel hesap dönemi kullanmanız nedeniyle örneğin, I. geçici vergilendirme döneminiz (…) için yapılacak yatırıma katkı tutarının endekslenmesi işleminde, bu döneme ilişkin kullanılacak yeniden değerleme oranı aşağıdaki şekilde hesaplanacaktır.

Bilindiği üzere Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE) TÜİK tarafından aylık dönemler itibarıyla her ay açıklanmaktadır … tarihinde başlayan özel hesap döneminizdeki I. geçici vergilendirme dönemi için; … aylarının Yİ-ÜFE toplamı, bu aylardan önceki üç ayın yani, …. aylarının Yİ-ÜFE toplamına oranlanacaktır. Bu orandan da 1 (bir) tam sayı çıkarılacaktır. Sonuç olarak bulunan bu oran, I. geçici vergilendirme döneminiz (…) için devreden yatırıma katkı tutarınızın endekslenmesinde kullanacağınız yeniden değerleme oranı olacaktır.

Örneğin; I. geçici vergilendirme dönemi için hesaplama yöntemi şu şekilde olacaktır:

Mayıs/2019 + Nisan/2019 + Mart/2019 - 1

Şubat/2019 + Ocak/2019 + Aralık/2018

456,74 + 444,85 + 431,98  -  1  =  0,0475

425,26 + 424,86 + 422,94

Yani bu dönem için kullanılacak yeniden değerleme oranı (endeksleme oranı) %4,75 olacaktır.

Aynı özel hesap döneminin 2. geçici vergilendirme dönemi için ise … 2019 aylarının Yİ-ÜFE toplamı, bu aylardan önceki altı ayın Yİ-ÜFE toplamına oranlanmak suretiyle tespit edilecektir. Yine aynı şekilde, özel hesap döneminin 3. geçici vergilendirme dönemi için … 2019 aylarının Yİ-ÜFE toplamı, bu aylardan önceki dokuz ayın Yİ-ÜFE toplamına oranlanmak suretiyle; dördüncü geçici vergilendirme dönemi için … ve … 2019 aylarının Yİ-ÜFE toplamı, bu aylardan önceki on iki ayın Yİ-ÜFE toplamına oranlanmak suretiyle tespit edilecektir.” denilmektedir.



*           YMM

  • Mevzuatta Son Çıkanlar