19 Eylül 2021 Pazar

Yurtdışında çalışırken yetim aylığı alınabilir mi?

Yazarın Tüm Yazıları


Hamburg'da yaşıyorum ve çalışıyorum. Rahmetli annem Haziran 2002'de vefat etmişti. 2006'ya kadar ondan yetim aylığı aldım. Yetim yeğenime eğitimi için veriyordum. Sonra o aylığı Haziran 2006'da iptal ettirdim. 24 Temmuz 2021 tarihli yetim aylığı ile ilgili yazınızı okudum. Ebeveynleri 2008'den önce vefat eden kız çocuklarının çalışsa dahi yetim aylık alabileceğini yazmışsınız. Ben de sordum soruşturdum, “Alabiliyorum” diye bilgi aldım ve müracaat ettim. Şimdi size de soruyorum. Bir pürüz çıkar mı? Alabilir miyim? Ayrıca ocak ayında Almanya'dan kendi isteğim ile emekli oluyorum. Beni bu konuda aydınlatırsanız sevinirim.

30 Eylül 2008 tarihinden sonra vefat eden 4/a (SSK) veya 4/b (Bağ-Kur) sigortalısının ya da emeklisinin kız çocuğuna yetim aylığı bağlanabilmesi için evli olmaması, evli olmakla beraber sonradan boşanmış veya dul kalmış olmasının yanı sıra, 5510 sayılı SSGSS Kanunu kapsamında veya yabancı ülke mevzuatı kapsamında çalışmıyor veya kendi sigortalılığı nedeniyle gelir veya aylık almıyor olması gerekiyor.

5510 sayılı Kanun'un geçici 1. maddesinde ise, 1 Ekim 2008 tarihinden önce 506 sayılı SSK, 1479 sayılı Bağ-Kur, 2825 sayılı Tarım SSK ve 2926 sayılı Tarım Bağ-Kur kanunlarına göre bağlanan veya hak kazanılan gelir ve aylıkların ödenmesine davam edileceği, bu gelir ve aylıkların durum değişikliği nedeniyle artırılması, azaltılması, kesilmesi veya yeniden bağlanmasında ilgili kanun hükümlerinin uygulanacağı hüküm altına alınmış.

Bu bağlamda, 1 Ekim 2008 tarihinden önceki mevzuat hükümlerine göre hak sahibi eş ve çocuklar ile ana ve babalara bağlanan ölüm (dul/yetim) aylıklarının durum değişikliği nedeniyle artırılması, azaltılması kesilmesi ve yeniden bağlanmasında ilgili mülga (eski) kanun hükümleri uygulanır.

İptal ettirdiğiniz yetim aylığını hangi kurumdan aldığınızı belirtmemişsiniz. Yetim aylığını Emekli Sandığı'ndan alıyor idiyseniz, yurtdışında çalışıyor ve sonrasında emekli olmanız yetim aylığı almanıza engel değil. Evlenmediğiniz sürece alabilirsiniz.

İptal ettirdiğiniz yetim aylığını SSK veya Bağ-Kur'dan alıyor idiyseniz, söz konusu aylık ilk defa Haziran 2002 yılında, 1 Ekim 2008 tarihinden önceki mevzuata göre bağlandığından, 5510 sayılı Kanun'un geçici 1. maddesine göre hakkınızda 5510 sayılı Kanun'la yürürlükten kaldırılan ilgili kanun hükümleri uygulanır. Buna göre de başvurunuz üzerine annenizden yeniden aylık bağlanması gerekir.

 

Engelli hakkıyla emekli olan çalışırsa aylığı kesilir mi?

Yüzde 64 süresiz engelli raporum var. SSK giriş tarihim 1 Mart 1991. 15 yıl 3600 günden emekliliğimi istedim, 1 Haziran 2021 tarihinde yaşlılık aylığı adında emekli maaşı bağlandı. Fakat bir işyerinde 1 haftalığına SGK girişim yapıldı, sigortam aktifleşince “Emekli aylık gelir ödeneğiniz kesilmiştir” yazısı geldi e-devlet'ime. Sizin yazınızı okuyunca “İşe girilse de kesilmez” diye, ben de kabul ettim, işe girdim. Şimdi ne yapmalıyım?

Hangi yazımdan söz ettiğinizi belirtmemişsiniz. Bu nedenle yazı hakkında açıklama yapamıyorum. Ancak engelli hakkıyla emekli olanların emekli aylıkları kesilmeksizin sosyal güvenlik destek primine tabi olarak çalışabileceklerini yazmış olmalıyım. Bu arada aylıklarını kestirerek tüm sigorta kollarına tabi olarak çalışmalarının da mümkün olduğunu belirteyim.

İşe girişiniz, tüm sigorta kollarına tabi olarak yapılmış, emekli aylığınız da bu nedenle kesilmiş olmalı. İşe girişinizin sosyal güvenlik destek primine tabi olarak çalışma şeklinde yapılması gerekiyordu.

İşten çıkışınız verilip, emekli aylığınızın bağlanması için başvurduğunuzda aylığınız yeniden bağlanır. Çalışmaya devam etmeyi düşünüyorsanız, işe giriş bildiriminizin sosyal güvenlik destek primi tabi çalışma olarak yapılması gerekir.

 


Sözcü Gazetesi - 19.09.2021

  • Mevzuatta Son Çıkanlar