İÇİNDEKİLER

I- GELİR VERGİSİ               19

A- GİRİŞ               19

B- GELİR VERGİSİNİN KONUSU   19

1- Teorik Olarak     19

a- Kaynak Teorisi  20

b- Net Artış Teorisi 20

2- Gelir Vergisi Kanununa Göre Gelir Kavramı    21

C- GELİRİN NİTELİKLERİ                23

1- Gelirin Kişisel Olması       23

2- Gelirin Yıllık Olması          23

3- Gelirin Safi Olması            24

4- Gelirin Gerçek Miktarlarıyla Tespit Edilmesi 24

5- Gelirin Toplanması            24

D- GELİR VERGİSİNDE VERGİYİ DOĞURAN OLAY 24

1- Tahakkuk Esası  24

2- Hukuki Tasarruf                25

3- Ekonomik Tasarruf            25

4- Fiili Tasarruf      25

E- GELİR VERGİSİNDE MÜKELLEF               25

1- Tam Mükellefiyet             25

a- Türkiye’de Yerleşme          26

b- İkametgah Esasında Yerleşme          26

c- Oturma Esasında Yerleşme               26

d- Oturma Süresi Esasının İstisnaları   27

2- Dar Mükellefiyet               27

a- Ticari Kazançlarda           28

b- Zirai Kazançlarda             29

c- Ücretlerde          30

d- Serbest Meslek Kazançlarında          30

e- Gayrimenkul Sermaye İratlarında    30

f- Menkul Sermaye İratlarında              31

g- Diğer Kazanç ve İratlarda                31

II- GELİRİN TOPLANMASI VE BEYAN         32

A- GELİRİN TOPLANMASI VE BEYANI        32

B- YABANCI MEMLEKETLERDE ELDE EDİLEN KAZANÇ VE İRATLAR              33

C- TAM MÜKELLEFİYETTE BEYANNAME VERİLMEYEN HALLER      33

D- DAR MÜKELLEFİYETTE BEYANNAME VERİLMEYEN HALLER       36

E- YILLIK BEYANNAME VERİLMESİ GEREKEN HALLER        36

III- TİCARİ KAZANÇ         37

A- TİCARİ KAZANÇ SAHİPLERİ (TACİRLER)             37

1- Ticari Kazancın Tespiti     37

a- İşletme Hesabı Esasına Göre            37

b- Bilanço Esasına Göre        38

B- TİCARİ KAZANCIN TESPİTİNDE İNDİRİLECEK GİDERLER             39

1- Genel Giderler    39

a- Giderle Kazancın Elde Edilmesi veya İdamesi Arasında İlliyet İlişkisi Bulunması Gerekir           39

b- Giderin, Kazancın Elde Edilmesi İçin Yapılmış Olması Gerekir     40

c- Yapılan Gider Karşılığında Gayrimaddi Bir Kıymet İktisap Edilmemiş Olması Gerekir               40

d- Harcamanın Yapıldığı Gelir Doğurucu Olayın Vergiye Tabi Bulunması Gerekir          41

e- Giderlerin, Vergi Kanunlarına Göre Maliyete Girmeyecek Giderlerden Olması Gerekir              41

f- Genel Gider Niteliğinde Olduğu Kabul Edilmeyen (Kanunen Kabul Edilmeyen Giderler) Ödemeler             43

2- Götürü Gider Uygulaması                 43

a- Götürü Gider Uygulamasından Yararlanabilecek Olan Mükellefler              44

b- Götürü Gider Kaydedilebilecek Tutar              44

c- Götürü Gider Uygulamasında Hasılat             45

3- Hizmetli ve İşçilerin İş Yerinde veya İş Yerinin Müştemilatında İaşe (Yemek) ve İbate (Barınma) Giderleri, Tedavi ve İlaç Giderleri, Sigorta Primleri ve Emekli Aidatı (Bu Primlerin ve Aidatın İstirdat Edilmemek Üzere Türkiye’de Kain Sigorta Şirketlerine veya Emekli ve Yardım Sandıklarına Ödenmiş Olması Ve Emekli ve Yardım Sandıklarının Tüzel Kişiliği Haiz Bulunmaları Şartıyla), 27. Maddede Yazılı Giyim Giderleri       46

4- SSK Primlerinin Gider Yazılması      48

5- İşle İlgili Olmak Şartıyla, Mukavelenameye veya İlama veya Kanun Emrine İstinaden Ödenen Zarar, Ziyan ve Tazminatlar    48

6- İşle İlgili ve Yapılan İşin Önemi ve Genişliği İle Orantılı Seyahat ve İkamet Giderleri (Seyahat Maksadının Gerektirdiği Süreyle Sınırlı Olmak Şartıyla)                 49

7- Kiralama Yoluyla Edinilen veya İşletmeye Dahil Olan ve İşte Kullanılan Taşıtların Giderleri      49

8- İşletme İle İlgili Olmak Şartıyla; Bina, Arazi, Gider, İstihlak, Damga, Belediye Vergileri, Harçlar ve Kaydiyeler Gibi Ayni Vergi, Resim ve Harçlar                50

9- Vergi Usul Kanunu Hükümlerine Göre Ayrılan Amortismanlar      51

10- İşverenlerce Sendikalar Kanunu Hükümlerine Göre Sendikalara Ödenen Aidatlar        51

11- İşverenler Tarafından Ücretliler Adına Bireysel Emeklilik Sistemine Ödenen Katkı Payları       51

C- TİCARİ KAZANCIN TESPİTİNDE GİDER KABUL EDİLMEYEN ÖDEMELER 52

1- Teşebbüs Sahibi ile Eşinin ve Çocuklarının İşletmeden Çektiği Paralar veya Aynen Aldıkları Sair Değerler                52

2- Teşebbüs Sahibinin Kendisine, Eşine, Küçük Çocuklarına İşletmeden Ödenen Aylıklar, Ücretler, İkramiyeler, Komisyonlar ve Tazminatlar          52

3- Teşebbüs Sahibinin İşletmeye Koyduğu Sermaye İçin Yürütülecek Faizler   52

4- Teşebbüs Sahibinin ve Eşinin ve Küçük Çocuklarının İşletmede Cari Hesap veya Diğer Şekillerdeki Alacakları Üzerinden Yürütülecek Faizler      53

5- Her Türlü Para Cezaları ve Vergi Cezaları ile Teşebbüs Sahibinin Kendi Suçundan Doğan Tazminatlar       53

6- Her Türlü Alkol ve Alkollü İçkiler ile Tütün ve Tütün Mamullerine Ait İlan ve Reklam Giderlerinin % 50’si            53

7- Kiralama Yoluyla Edinilen veya İşletmede Kayıtlı Olan Yat, Kotra, Tekne, Sürat Teknesi gibi Motorlu Deniz, Uçak ve Helikopter Gibi Hava Taşıtlarından İşletmenin Esas Faaliyet Konusu ile İlgili Olmayanların Giderleri ile Amortismanları 54

8- İşletmede Kullanılan Yabancı Kaynaklara Ait Giderlerde Kısıtlama               54

a- Gider Kısıtlaması Kapsamına Girenler            55

b- Gider Kısıtlaması Kapsamına Girmeyenler     55

c- Gider Kısıtlaması Kapsamına Giren Finansman Giderleri ve Maliyet Unsurları          56

d- Gider Kısıtlaması Kapsamına Girmeyen Finansman Giderleri ve Maliyet Unsurları   58

e- Finansman Gideri Yanında Finansman Geliri Bulunması Durumu                58

f- Finansman gider Kısıtlaması oranı   59

9- Basın Yoluyla İşlenen Fiillerden veya Radyo ve Televizyon Yayınlarından Doğacak Maddi ve Manevi Zararlardan Dolayı Ödenen Tazminat Giderleri                59

D- MALİYET BEDELİ ARTIRIMI UYGULAMASI         60

1- Genel Açıklama 60

2- Maliyet Bedeli Artırımına Konu Olacak İktisadi Kıymetler           61

a- Gayrimenkuller  61

b- İştirak Hissesi    62

c- Amortismana Tabi Diğer İktisadi Kıymetler     62

3- Elden Çıkarılan Gayrimenkul ve İştirak Hisselerinin Maliyet Bedelinin Artırılmasında Gözönünde Bulundurulması Gereken Hususlar   63

a- Bilanço veya İşletme Hesabı Esasına Göre Defter Tutulması         63

b- Gayrimenkul, İştirak Hisseleri ve Amortismana Tabi Diğer İktisadi Kıymetlerin İki Tam Yıl Süre ile Aktifte Bulundurulması   63

c- Gayrimenkul veya Menkul Kıymet Ticareti ile Devamlı Olarak Uğraşılmaması           64

d- Maliyet Bedeli Artırımı İşleminin Kümülatif Esasa Göre Yapılacağı               64

e- Bedelsiz İktisap Edilen Hisse Senetlerinin Elden Çıkarılması          66

f- İlk Kuruluşta veya Sermaye Artırımında Sermaye Taahhüt Borcunun Kademeli Olarak Ödenmesi Halinde İktisap Edilen Hisselerinin Durumu     67

g- Dar Mükelleflerin Durumu               67

h- Serbest Bölgelerde Faaliyette Bulunan Mükelleflerin Durumu        67

ı- Maliyet Bedelinin TEFE Oranında Artırılması Sonucunda Zarar Doğması    67

j- Maliyet Bedeli Artırılması Suretiyle Vergilendirilmeyen Kazancın Gelir Vergisi Stopaj Uygulaması Karşısındaki Durumu         68

k- Gayrimenkullerin Elden Çıkarılmasından Doğan Kazancın Tespitinde Maliyet Bedelinin Artırılmasına İlişkin Uygulamalar    68

E- ÖZELLİĞİ OLAN TİCARİ KAZANÇLARDA KAZANÇ TESPİTİ          71

1- Birden Fazla Takvim Yılına Sirayet Eden İnşaat ve Onarma İşleri  71

a- Yıllara Sari İnşaat ve Onarma İşinin Kapsamı                73

b- Yıllara Sari İnşaat ve Onarma İşlerinde Kayıt Düzeni    73

c- Yıllara Sari İnşaat ve Onarma İşlerinde Müşterek Genel Giderler ve Amortismanların Dağıtılması           73

d- Yıllara Sari İnşaat ve Onarma İşlerinde İşin Bitimi         75

2- Ulaştırma İşlerinde Matrah (GVK md. 45)      75

IV- ZİRAİ KAZANÇ           76

A- ZİRAİ İŞLETME HESABINA GÖRE ZİRAİ KAZANCIN TESPİTİ        77

B- ZİRAİ İŞLETME HESABINDA HASILAT  77

C- ZİRAİ İŞLETME HESABI ESASINDA İNDİRİLECEK GİDERLER       78

D- HASILATTAN İNDİRİLEMEYECEK GİDERLER     79

E- BİLANÇO ESASINA GÖRE ZİRAİ KAZANCIN TESPİTİ      80

V- ÜCRETLER      81

A- TEVKİF SURETİYLE VERGİLENDİRİLEN ÜCRETLER         82

B- DİĞER ÜCRETLER        82

C- YILLIK BEYANNAME İLE BEYAN EDİLMESİ ZORUNLU ÜCRETLER              83

VI- SERBEST MESLEK KAZANÇLARI           84

A- GENEL AÇIKLAMA       84

1- Serbest Meslek Faaliyeti   84

2- Serbest Meslek Faaliyetinin Özellikleri            84

B- ÜCRET-SERBEST MESLEK KAZANCI AYIRIMININ ÖNEMİ             85

C- MUTAD SERBEST MESLEK FAALİYETİ - ARIZİ SERBEST MESLEK FAALİYETİ AYIRIMININ ÖNEMİ                85

D- SERBEST MESLEK KAZANCI TANIMI   86

1- Serbest Meslek Kazancı Elde Edenler              86

2- Vergiden Muaf Serbest Meslek Erbabı             87

E- SERBEST MESLEK KAZANÇLARININ TESPİTİ    87

F- SERBEST MESLEK KAZANÇLARINDA HASILAT                88

G- SERBEST MESLEK KAZANÇLARINDA HASILATIN TAHSİL ŞEKİLLERİ     88

1- Nakden Tahsilat 89

2- Aynen Tahsilat  89

3- Yarar Sağlanması Şeklinde Elde Edilen Hasılat 89

4- Geçmiş ve Gelecek Yıllara Ait Tahsilat            89

H- VERGİDEN İSTİSNA EDİLEN SERBEST MESLEK KAZANÇLARI (TELİF KAZANÇLARI İSTİSNASI)    89

I- SERBEST MESLEK KAZANCININ GERÇEK USULDE TESPİTİ          91

J- SERBEST MESLEK KAZANCININ TESPİTİNDE İNDİRİLECEK GİDERLER   92

1- İşyeri Kirası ve Amortismanı            92

2- İşyeri ile İlgili Genel Giderler            93

3- Mesleki Faaliyetin Yapılmasında Başkalarına Gördürülen Hizmetler İçin Ödenen Paralar            93

4- Meslek Yayın Bedelleri ile Meslek Örgütlerine Ödenen  Aidatlar   94

5- Mesleki Faaliyetle İlgili Seyahat ve İkamet Giderleri       94

6- Mesleki Faaliyette Kullanılan Alet, Ecza ve Sair Maddelerin Sağlanması İçin Yapılan Giderler    94

7- Mesleki Faaliyette Kullanılan Tesisat ve Demirbaşların Amortismanı           94

8- Emekli Sandıklarına Ödenen Giriş ve Emeklilik Aidatları                95

9- Kamu, İlam ve Mukavelenameye Göre Ödenen Tazminatlar          95

10- İşle İlgili Müteferrik Giderler          96

11- Envantere Dahil Binek Otomobillerin Giderleri ve Amortismanları              96

12- Diğer 96

VII- GAYRİMENKUL SERMAYE İRATLARI                97

A- GİRİŞ               97

B- TANIM             97

1- Ticari veya Zirai Bir İşletmeye Dahil Olan Mal ve Hakların Kiralanması Karşılığı Elde Edilen Gelirlerin Niteliği       97

C- GAYRİMENKUL SERMAYE İRADINDA MÜKELLEF            97

1- Sahip (Malik)     98

2- Zilyet 98

3- Mutasarrıf          98

4- İrtifak Hakkı Sahibi           98

5- İntifa Hakkı Sahibi             98

6- Kiracı 99

D- GAYRİMENKUL SERMAYE İRADI SAYILAN MAL VE HAKLAR       99

1- Arazi, Bina (Döşeli Olarak Kiraya Verilenlerde Döşeme İçin Alınan Kira Bedelleri Dahildir), Maden Suları, Memba Suları, Madenler, Taş Ocakları, Kum ve Çakıl İstihsal Yerleri, Tuğla ve Kiremit Harmanları, Tuzlalar ve Bunların Mütemmim Cüzileri ve Teferruatları (GVK. Md. 70/I-1)        99

a- Arazi   99

b- Bina    99

c- Maden Suları      100

d- Madenler            100

e- Taş Ocakları      100

f- Kum ve Çakıl Üretim Yerleri             101

g- Tuğla ve Kiremit Harmanları           101

h- Tuzlalar             101

ı- Mütemmim Cüz (Tamamlayıcı Parça)               101

j- Teferruat             101

2- Voli Mahalleri ve Dalyanlar (GVK md. 70/I-2)               101

a- Voli Mahalleri    101

b- Dalyanlar           101

3- Gayrimenkullerin, Ayrı Olarak Kiraya Verilen Mütemmim Cüzileri ve Teferruatı İle Bilumum Tesisatı, Demirbaş Eşyası ve Döşemeleri (GVK Md. 70/I-3)            102

4- Gayrimenkul Olarak Tescil Edilen Haklar (GVK Md. 70/I-4)        102

5- Arama, İşletme, İmtiyaz Hakları vb. (GVK Md. 70/I-5) 102

6- Telif Hakları (GVK Md. 70/I-6)       103

7- Gemi ve Gemi Payları (GVK Md. 70/I-7)        103

8- Motorlu Nakil ve Cer Vasıtaları, Her Türlü Motorlu Araç, Makine ve Tesisat İle Bunların Eklentileri (GVK Md. 70/I-8)        104

9- Vakfın Gelirinden Hizmet Karşılığı Olmayarak Alınan Hisseler İle Zirai Faaliyete Bilfiil İştirak Etmeksizin Sadece Üründen Pay Alan Arazi Sahiplerinin Gelirleri Gelir Vergisi Uygulamasında Gayrimenkul Sermaye İradı Addolunur  104

E- GAYRİSAFİ HASILATIN TESPİTİ             104

1- Nakden Tahsilat                105

a- Kiracıdan Tahsil Edilen Gider Karşılıkları      105

b- Döviz Cinsinden Kiraya Verme İşlemlerinde Hasılat      105

2- Aynen Tahsilat  106

a- Emsal Bedel       106

b- Kiracı Tarafından Kira Süresinin Sonunda Bedelsiz Olarak veya Düşük Bedelle Mal Sahibine Devredilen ve Gayrimenkulün Değerini Artırmış Bulunan Kıymetler                107

3- Tahsil Sayılan Haller         107

4- Üçüncü Bir Tahsilat Şekli; Para Faizsiz Ev Kirasız Uygulaması     107

F- GAYRİMENKUL SERMAYE İRATLARINDA VERGİLENDİRME DÖNEMİNİN TESPİTİ               108

1- İçinde Bulunulan Yıla İlişkin Olarak Tahsil Edilen Kira Bedelleri   108

2- Geçmiş Yıllara Ait Olarak Tahsil Edilen Kira Bedelleri   108

3- Gelecek Yıllara Ait Olup Peşin Tahsil Edilen Kira Bedelleri           108

4- Ölüm ve Memleketi Terk Hallerinde Kira Gelirinin Beyanı            108

5- Kira Bedelinin Senetle Tahsili           109

6- Kiralama Sırasında Alınan Depozitolar            109

G- EMSAL KİRA BEDELİ 109

1- Emsal Kira Bedeli              109

2- Emsal Kira Bedelinin Tespiti            109

3- Emsal Kira Bedelinin Uygulanacağı Haller       110

a- Gayrimenkulün Bedelsiz Olarak Başkalarının İntifaına Bırakılması              110

b- Bedelsiz Olarak Başkasının İstifadesine Bırakılan Gayrimenkulün Kira Bedeli            110

4- Emsal Kira Bedelinin Uygulanmadığı Haller     110

5- Emsal Kira Bedeli Konusunda Maliye Bakanlığının Son Görüşü    111

H- NET KİRA TUTARININ TESPİTİ               111

1- Gerçek Gider Usulünde Net Gelir     112

2- Kısmen Kiraya Verme Halinde Giderlerin Dağıtımı         115

3- Götürü Gider Usulünde Net Gelirin Hesaplanması         116

I- KİRA GELİRLERİNDE İSTİSNA UYGULAMASI      116

J- KİRA GELİRLERİNDE STOPAJ  118

K- KİRA GELİRLERİNİN BEYANI   119

1- Tam Mükellefiyette          119

2- Dar Mükellefiyette            120

3- Yurt Dışında Çalışan Türk Vatandaşlarının Beyanı         120

L- KİRA GELİRLERİNİN BAYANI VE ÖDEME ZAMANLARI     121

VIII- MENKUL SERMAYE İRATLARI            122

A- GENEL TANIM               122

B- MENKUL SERMAYE İRADINDA ELDE ETME        123

C- KAYNAĞINA BAKILMAKSIZIN MENKUL SERMAYE İRADI KABUL EDİLEN GELİRLER          123

1- Her Nevi Hisse Senetlerinin Kar Payları          124

2- İştirak Hisselerinden Doğan Kazanç 125

3- Kurumların İdare Meclisi Başkan ve Üyelerine Verilen Kar Payı   129

4- KVK Uyarınca Yıllık veya Özel Beyanname Veren Dar  Mükellef Kurumların Kurumlar Vergisinden Sonraki Karı  129

5- Devlet Tahvili ve Hazine Bonosu Faizleri ile Toplu Konut İdaresi ve Kamu Ortaklığı İdaresince Çıkarılan Menkul Kıymetlerden Sağlanan Gelirler                130

a- Vergilendirme Esasları      130

b- Stopaj Oranları 132

6- Alacak Faizleri   134

7- Mevduat Faizleri               135

a- Vadeli Mevduat Faizleri    135

b- Döviz Tevdiat Hesaplarından Elde Edilen Faizler           136

c- Yurtdışındaki Bankalardan Elde Edilen Mevduat Faizleri               136

d- Off-Shore (Kıyı Bankacılığı) Bankacılık Kapsamında Elde Edilen Döviz Tevdiat Faizleri            136

e- Mevduat Faizlerinde Stopaj               137

8- Hisse Senetleri ve Tahvillerin Vadesi Gelmemiş Kuponlarının Satışından Elde Edilen Bedeller    139

9- İştirak Hisselerinin Kar Payının Devir ve Temliki           139

10- Senetlerin İskonto Bedelleri            139


11- Faizsiz olarak Kredi Verenlere Ödenen Kar Payları ile Kar Zarar Ortaklığı Belgesi Karşılığında Ödenen Kar Payları ile Özel Finans Kurumlarınca Ödenen Kar Payları               140

12- Vergi Alacağı    143

a- Tanım 143

b- Vergi Alacağının Esasları  145

c- Vergi Alacağının Mahsubu                146

13- Repo Kazançları              147

14- Tüzel Kişiliği Haiz Emekli Sandıkları, Yardım Sandıkları ile Emeklilik ve Sigorta Şirketleri Tarafından Yapılan Ödemeler       149

D- MENKUL SERMAYE İRATLARININ YILLIK BEYANNAME İLE BEYANI         152

1- 2002 Yılında Dar Mükellefiyete Tabi Gerçek Kişiler  Tarafından Elde Edilen ve Beyanı Gereken Menkul Sermaye İratları      152

a- Yurt Dışında Yaşayan Vatandaşlarımız Hangi Durumda Beyanname Verecek?            152

b- Yurt Dışında Yaşayan Vatandaşlarımızın Türkiye’de Elde Ettikleri Faizler Nasıl Vergilendirilecek?           152

2- Tam Mükellef Gerçek Kişiler Tarafından 2002 Yılında Elde Edilen ve Beyanı Gereken Menkul Sermaye İratları Nelerdir?       154

a- 2003 Yılı Sonuna Kadar Tutarı Ne Olursa Olsun Beyan Edilmeyecek Menkul Sermaye İratları   154

b- Belirli Bir Tutarın Altında Kalınması Halinde Beyan Edilmeyecek Menkul Sermaye İratları         155

c- Tutarı Ne Olursa Olsun Beyan Edilecek Menkul Sermaye İratları 156

3- 2002 Yılı Gelirlerine Uygulanacak İndirim Oranı             157

a- İndirim Oranı    157

b- İndirim Oranı Uygulanarak Beyan Edilecek Menkul Sermaye İratları           158

c- İndirim Oranı Uygulamasında Bir Tartışma    159

4- Devlet Tahvili Ve Hazine Bonolarından Elde Edilen Gelirlerde İstisna Uygulaması      161

5- Karın Sermayeye İlavesi Suretiyle Elde Edilen Kar Paylarının Beyanı           163

6- Menkul Sermaye İratları Üzerinden Kaynakta Kesilen Vergilerin Mahsubu ve İadesi   164

IX- DİĞER KAZANÇ VE İRATLAR 166

A- DEĞER ARTIŞ KAZANÇLARI     166

1- Safi Değer Artışı                167

2- Değer Artışı Kazançlarında İstisna Haddi Uygulaması    169

3- Borsa Kazançlarının Vergilendirilmesi              170

4- Vergiye Tabi Olmayan Değer Artış Kazançları                171

B- ARIZİ KAZANÇLAR      172

X- DAR MÜKELLEFİYETTE YILLIK GELİR VERGİSİ BEYANNAMESİ VERMEK ZORUNDA OLANLAR    174

XI- YILLIK BEYANNAME VERİLMESİ VE GELİRİN TOPLANMASIYLA İLGİLİ ESASLAR              175

XII- GELİRİN TOPLANMASI VE BEYANINDA AİLE BİREYLERİNİN DURUMU                175

XIII- YILLIK BEYANNAME İLE BİLDİRİLECEK GELİRLERDEN YAPILACAK MAHSUP VE İNDİRİMLER                 176

A- YILLIK BEYANNAMEYE DAHİL KAZANÇ VE İRATLARDA ZARAR MAHSUBU            176

B- ŞAHIS SİGORTA PRİMLERİ      177

1- Sigorta Primi İndirimi        177

C- BAĞIŞ VE YARDIMLAR              177

1- Bağış ve Yardım İndirimi Kapsamına Giren Bağış Yapılabilecek Kurum ve Kuruluşlar 177

2- Bağış ve Yardımın Makbuz Karşılığı Yapılması Şarttır    178

3- Bağış ve Yardım İndirimi Uygulamasında Öngörülen Yasal Sınır    179

4- Bağış ve Yardımın Ayın Olarak Yapılması Durumu        179

5- Bağış ve Yardım İndirimi Uygulamasında Gelirlerin Yıllık Beyanname İle Bildirilmesi Zorunludur              179

6- Bağış ve Yardım İndiriminden Yararlanacak Mükelleflerin Mükellefiyet Durumları      180

7- Dönem Sonucunun Zararlı Olması Durumunda Bağış ve Yardım İndirimi Uygulaması  180

8- Diğer Kanunlarda Yer Alan Bağış ve Yardımlar               180

a- Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Fonuna veya Bu Fona İlişkin Vakıflara Yapılan Bağış ve Yardımlar    180

b- Umumi Hayata Müessir Afetler Dolayısıyla Alınacak Tedbirlerle Yapılacak Yardımlara Dair 7269 Sayılı Kanuna Göre Afet Felaketzedelerine Yapılacak Bağış ve Yardımlar                181

c- Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Hakkındaki 2828 Sayılı Kanuna Göre Bu Kuruma ve Kuruluşlara Yapılan Bağış ve Yardımlar      184

d- Üniversitelere ve Yüksek Teknoloji Enstitülerine Yapılan Bağışlar                 184

e- 222 Sayılı İlköğretim Kanununa Göre İlköğretim Kurumlarına Yapılan Bağış ve Yardımlar        185

f- Türkiye Bilimsel Araştırma Kurumuna (TÜBİTAK) Yapılan Bağışlar             185

g- Atatürk Kültür Dil ve Tarih Kurumu Kanununa Göre Yapılan Bağışlar        185

h- 4122 Sayılı Milli Ağaçlandırma ve Erozyon Kontrolü Seferberlik Kanunu Çerçevesinde Yapılan Ağaçlandırma ve Erozyon Kontrolü Harcamaları                 186

ı- Sekiz Yıllık Kesintisiz Eğitim İçin Yapılan Bağışlar           186

j- 5434 Sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanununu Kapsamında Yapılan Bağışlar          186

k- 2955 Sayılı Gülhane Askeri Tıp Akademisi Kanunu Uyarınca Yapılan Bağışlar            187

D- SAKATLIK İNDİRİMİ   187

1- Genel Açıklama  187

2- Sakatlık İndiriminden Yararlanacak Olanlar      188

3- Sakatlık İndiriminden Yararlanacakların Yapacakları İşlemler          189

4- Sakatlık İndirimi Uygulaması            189

a- Özürlü Hizmet Erbabı ile Bakmakla Yükümlü Olduğu Özürlü Kişi Bulunan Hizmet Erbabında Uygulama                189

b- Özürlü Serbest Meslek Erbabı İle Bakmakla Yükümlü Olduğu Özürlü Kişi Bulunan Serbest Meslek Erbabında ve Basit Usülde Vergilendirilenlerde Uygulama               190

5- Bakmakla Yükümlü Olma Tabiri       190

E- 4325 SAYILI YASA KAPSAMINDAKİ KAZANÇLARA İLİŞKİN İSTİSNA         190

1- Uygulanabilecek İller         191

2- Gelir ve Kurumlar Vergisi İstisnası   192

3- Gelir ve Kurumlar Vergisinde İndirim               192

XIV-YATIRIM İNDİRİMİ  194

A- GİRİŞ               194

1- Yatırım İndiriminin Tanımı               194

B- TEŞVİK BELGELİ YATIRIMLARDA YATIRIM İNDİRİMİ     195

1- Yatırım İndiriminden Yararlanabilecek Mükellefler          195

2- Yatırım İndiriminin Uygulandığı Kazançlar      195

a- Gelir Vergisi Mükellefi Gerçek Kişiler             195

b- Adi Şirketler, Kollektif ve Adi Komandit Şirketler            197

c- Sermaye Şirketleri, Kooperatifler ve İş Ortaklıkları        198

3- Yatırım İndiriminden Yararlanma Ve Uygulama Koşulları               198

a- İndirimin Uygulanacağı Ticari ve Zirai Kazanç Bilanço Esasına Göre Tespit Edilmiş Olmalıdır                198

b- Yatırımlar, Kalkınma Planları ve Yıllık Programlarda Belirtilenlerden Maliye Bakanlığı ve Hazine Müsteşarlığı Tarafından Müştereken Seçilen Sektörler veya Konularda Yapılmalıdır 198

c- En Az Yatırım Tutarı          201

d- Yatırımın Yatırım Teşvik Belgesine Bağlanması               203


e- Yatırımın Onaylanan Şartlar ve Süreler İçinde Yapılmış Olması Gerekmektedir           204

4- Yatırım İndiriminin Konusu ve Oranı               204

a- Yatırım İndiriminin Konusu              204

b- Yatırım İndirimine Konu Olmayacak Harcamalar          207

c- Özellikli Durumlar            207

5- Yatırım İndirimi Oranı       209

a- 1.1.1999 tarihinden Sonra Düzenlenen Yatırım Teşvik Belgeleri Kapsamındaki Yatırımlar İçin Oran         209

b- 1.1.1999 tarihinden Önce Düzenlenen Yatırım Teşvik Belgeleri Kapsamındaki Yatırımlar İçin Oran          212

6- Yatırım İndiriminin Başlangıcı ve Uygulama Süresi         212

a- Öngörülen Yatırım Tutarının Gerçekleşmemesi               213

b- Yatırım İndirimi Tutarının Hesaplanması        214

7- Başka İndirim ve İstisnaların Bulunması Durumunda Yatırım İndiriminin Mahsup Sırası             214

a- Başka İstisnaların Bulunması Halinde             214

b- Geçmiş Yıl Zararı Bulunması Halinde              215

8- Yatırım İndiriminde Endeksleme Uygulaması   217

a- 01.01.1998 Tarihinden Önce Alınan Teşvik Belgesinin Yerine Bu Tarihten Sonra Yeni Belge Alınması Durumunda Endeksleme              218

b- Endekslemede Dikkate Alınacak Yeniden Değerleme Oranı            219

c- Özel Hesap Dönemi ve Kıst Dönemde Endeksleme         219

9- Yatırım İndirimine Konu Aktif Değerlerin Satışı veya Devri Halinde Yapılacak İşlemler              220

a- Satan ve Devreden Yönünden Yapılacak İşlemler            220

b- Satın veya Devir Alan Yönünden Yapılacak İşlemler       225

c- Şartların İhlali Halinde Yapılacak İşlemler      227

d- Devir, Birleşme Ve Nev'i Değişikliği Halinde Yatırım İndirimi Uygulaması 227

10- Finasal Kiralama Konusu Mallarda Yatırım Mallarında İndirimi Uygulaması              228

a- Yatırımların Teşvik Belgesine Bağlanma Zorunluluğu    229

b- Yatırım İndirimi İstisnasından Yararlanacak Olanlar     229

c- Finansal Kiralama Konusu Mallar Gelir Vergisi Kanununun Ek 3. Maddesinde Sayılmış Olan Aktif Değerler Olmalıdır         229

d- Finansal Kiralama Sözleşmesinin, Kiralayanın Elinde Olmayan Nedenlerle Sona Ermesi            230

e- Finansal Kiralama Sözleşmesinin, Finansal Kiralama Kanununun 22. maddesi Dışında İhlali    230

f- Kiralayan Açısından Yatırım İndiriminin Başlangıcı         231

g- Kiralama Konusu Malın Başka Bir Kiralayana Devredilmesi        231

h- Yatırım İndiriminden Faydalanılmış Aktif Değerlerin Finansal Kiralama Yöntemi ile Devir Alınması         232

C- TEŞVİK BELGESİZ YATIRIMLARDA YATIRIM İNDİRİMİ  232

1- Yatırıma Başlamadan Önce Bildirim Zorunluluğu            232

2- En Az ve En Fazla Yatırım Tutarı    233

3- Yatırım Yapılacak Sektörler              234

4- Yatırım Yapılacak Yöreler 235

5- Yatırım Cinsi      235

6- Yatırımın Süresi 235

7- Yatırım İndirimi Oranı       236

8- Teşvik Belgesiz Yatırımlarda Öngörülen Yatırım İndirimi Uygulanamaz        236

9- Yatırımın Gerçekleşme Tutarı           236

10- Yatırım Tamamlandıktan Sonra Bildirim Zorunluluğu   238

11- Diğer Hususlar                 239

D- YATIRIM İNDİRİMİNDE VERGİ TEVKİFATI          239

E- MUHASEBE KAYITLARI              240

XV- GEÇİCİ VERGİ             254

A-GENEL TANIM                254

B- GEÇİCİ VERGİYE TABİ OLANLAR           254

C- GEÇİCİ VERGİ KAPSAMINA GİRMEYEN KAZANÇLAR     254

D- GEÇİCİ VERGİ DÖNEMLERİ     254

1- Geçici Vergi Dönemleri (Hesap Dönemi Takvim Yılı Olanlar)        255

2- Geçici Vergi Dönemleri (Özel Hesap Dönemi Takvim Yılı Olanlar)               255

E- İŞE BAŞLAMA, İŞİ BIRAKMA VE HESAP DÖNEMİNİN DEĞİŞMESİ              255

F- GEÇİCİ VERGİYE ESAS KAZANCIN TESPİTİNDE UYULACAK ESASLAR     255

G- DEĞERLEME YAPILIRKEN DİKKAT EDİLECEK HUSUSLAR            256

H- GEÇİCİ VERGİNİN HESABINDA DİKKATE ALINACAK İNDİRİM VE İSTİSNALAR    257

I- YATIRIM İNDİRİMİ UYGULAMASINDA DİKKAT EDİLECEK HUSUSLAR      258

J- YENİ İŞE BAŞLAYAN, İŞİ BIRAKAN VE TASFİYEYE GİREN MÜKELLEFLERDE GEÇİCİ VERGİ UYGULAMASI  258

K- GEÇİCİ VERGİ ORANI, ÖDENECEĞİ TARİH         258

L- GEÇİCİ VERGİNİN MAHSUBU   259

M- GEÇİCİ VERGİNİN EKSİK BEYAN EDİLMESİ      259

XVI- 2002 YILI GELİRLERİNE İLİŞKİN GELİR VERGİSİ TARİFESİ          260

XVII- YILLIK BEYANNAMENİN VERİLMESİ              262

A- BEYANNAMENİN VERİLECEĞİ VERGİ DAİRESİ  262

B- BEYANNAME VERME SÜRELERİ              262

C- YILLIK BEYANA TABİ GELİRLER ÜZERİNDEN TAHAKKUK EDEN VERGİLERDE ÖDEME      263

D- YIL İÇİNDE KESİNTİ YOLUYLA ÖDENEN VERGİLERİN MAHSUBU              263

E- YABANCI MEMLEKETLERDE ÖDENEN VERGİLERİN MAHSUBU   264

XVIII- YILLIK GELİR VERGİSİ BEYANNAMESİNİN DOLDURULMASINDA DİKKAT EDİLECEK HUSUSLAR          266

XIX- YILLIK BEYANNAMEYE EKLENECEK BİLDİRİM VE BELGELER               267

A- TİCARİ KAZANÇLAR İÇİN         267

B- ZİRAİ KAZANÇLAR İÇİN            267

C- SERBEST MESLEK KAZANCI İÇİN         268

D- ÜCRET, GAYRİMENKUL VE MENKUL SERMAYE İRADI İLE DİĞER KAZANÇ VE İRATLAR İÇİN          268

E- GEÇİCİ VERGİ BEYANNAMESİ İÇİN       268

XX- BİLANÇO ESASINA GÖRE DEFTER TUTAN MÜKELLEFLERE AİT TİCARİ KARDAN MALİ KARA ULAŞMAK İÇİN YAPILAN HESAPLAMAYI GÖSTEREN BİLDİRİMİN DOLDURULMASI 269

A- BİLDİRİMİN BİRİNCİ BÖLÜMÜNÜN DOLDURULMASI     270

B- BİLDİRİMİN İKİNCİ BÖLÜMÜNÜN DOLDURULMASI        270

1- Satış İndirimleri  270

2- Satışların Maliyeti             271

3- Faaliyet Giderleri               271

4- Diğer Faaliyetlerden Olağan Gider ve Zararlar 271

5- Finansman Giderleri          271

6- Olağan Dışı Gider ve Zararlar           271

C- BİLDİRİMİN ÜÇÜNCÜ BÖLÜMÜNÜN DOLDURULMASI   272

1- Brüt Satışlar       272

2- Diğer Faaliyetlerden Olağan Gelir ve Kârlar     272

3- Olağandışı Gelir ve Kârlar 272

D- TOPLAM ALANLARI    273

1- Toplamların Karşılaştırılması ve Beyannameye Aktarılması           174

XXI- GELİR VERGİSİNE İLİŞKİN ÖRNEKLER             275

 

¨ YARARLANILAN KAYNAKLAR               311