Yurtdışı çıkış yasağına ilişkin bir iyi bir kötü haber

|www.gazeteport.com||10.06.2008|

5 Haziran 2008 Cuma günkü Resmi Gazete’de yayımlanan 5766 sayılı Yasa ile vergi kanunlarında önemli değişiklikler yapıldı.. Bunlardan biri de vergi borcu nedeni ile yurtdışı çıkış yasağı uygulamasına ilişkin yeni düzenleme..

Yeni düzenleme ile ilgili bir iyi bir de kötü haberimiz var. Önce kötü haberi, sonra iyi haberi verelim.
Kötü haber, yurtdışı çıkış yasağının, borçlu şirketin ortaklık payını devreden şirket ortağı ile görevden ayrılan şirket yöneticisi için de uygulanacak olması; iyi haber ise yurtdışı çıkış yasağı getirilmesi için gerekli olan borç miktarının 25 bin YTL’den 100 bin YTL’ye çıkarılması…

Vergi borcu nedeniyle yurtdışı çıkış yasağı koyulmasına ilişkin düzenleme Pasaport Kanununda yer alıyordu. Anayasa Mahkemesi, Pasaport Kanununda yer alan bu düzenlemeyi Anayasaya aykırı bularak iptal etmişti. Ancak iptal kararı, Resmi Gazete’de yayımlanmasından itibaren altı ay sonra yürürlüğe girecekti. Altı aylık süre de 8 Haziran 2008 günü doluyordu…

İptal kararı üzerine, yurtdışı çıkış yasağının 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunda (AATUHK)  düzenlenmesine ilişkin Yasa Tasarısı hazırlandı. Tasarı 4 Haziran 2008 günü Meclis Genel Kurulunda kabul edildi ve onay için Cumhurbaşkanlığına gönderildi. Ancak Cumhurbaşkanı Japonya seyahatindeydi. Yasa, iptal kararının yürürlüğe girmesine çeyrek kala, Cumhurbaşkanına vekalet eden Meclis Başkanı tarafından jet hızıyla onaylandı. 6 Haziran 2008 günlü Resmi Gazete’nin mükerrer sayında da yayımlandı. Böylece, daha önce Pasaport Kanununda yer alan yurtdışı çıkış yasağına ilişkin düzenleme, AATUHK’da yeniden düzenlenmiş olarak aynı tarihte yürürlüğe girdi.     

ORTAKLIK PAYINI DEVREDEN ŞİRKET ORTAĞI
Mevcut yasal düzenlemeye göre limited şirket ortakları, şirketten tahsil imkanı bulunmayan vergi borçlarından sermaye payları oranında sorumlu. Ortaklık payının devredilmesi halinde ise gelir idaresinin görüşü, payını devreden ortağın da müteselsil sorumlu olacağı şeklinde olmakla birlikte, yargının görüşü, ortaklık payının devri ile birlikte sorumluluğun yeni ortağa geçeceği şeklinde idi.

AATUH Kanunun 35. maddesine 5766 sayılı Yasayla eklenen fıkra ile ortaklık payını devreden ortağın da devir öncesi döneme ilişkin şirketin ödenmemiş vergi borcundan devralan ortakla birilikte sermaye payları oranında müteselsilen sorumlu tutulacaklarına ilişkin hüküm getirildi.
Yurtdışı çıkış yasağı ile ilgili yeni düzenleme, amme borçlusuyla birlikte amme alacağının ödenmesinden sorumlu olan ve AATUH Kanuna göre amme borçlusu sayılan kişiler hakkında da yeni düzenlemeye göre yurt dışı çıkış tahdidi uygulanmasını öngörüyor.

Buna göre, bundan böyle şirketin ödenmemiş vergi borçlarından sermaye payı oranında müteselsilen sorumlu olan payını devreden ortak için de yurtdışına çıkış yasağı koyulabilecek.

GÖREVDEN AYRILAN ŞİRKET YÖNETİCİSİ
Aynı yasa ile görevden ayrılan şirket yöneticilerinin, görevde bulundukları süreye ilişkin şirketin ödenmemiş vergi borçlarından doğan sorumluluklarına açıklık getirildi. 

Yeni düzenlemeye göre, vergi borcunun doğduğu ve ödenmesi gerektiği zamanlarda kanuni temsilci veya teşekkülü idare edenlerin farklı şahıslar olmaları halinde bu şahıslar, amme alacağının ödenmesinden müteselsilen sorumlu tutulacaklar.

Buna göre de bundan böyle ödenmeyen vergi borcundan müteselsilen sorumlu olan görevden ayrılmış şirket yöneticileri için de yurtdışına çıkış yasağı uygulanabilecek.

ESKİ YASAKLAR OTOMATİKMAN KALKMALI
Pasaport Kanununda düzenlenmiş olan yurtdışı çıkış yasağı Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edildi ve iptal edilen hüküm 5766 sayılı Yasa ile de yürürlükten kaldırıldı. Yeni düzenleme AAATUH Kanunda yeniden yapıldı. Kişisel görüşümüze göre, Pasaport Kanununda yer alan hükme göre koyulan yurtdışı çıkış yasaklarının otomatikman iptal edilmesi ve yeni düzenleye göre yeniden getirilmesi gerekiyor.

Yeni düzenlemeye göre de vergi borçlusu veya sorumlusuna yurtdışı çıkış yasağı getirilmesi için borç tutarının 100 bin YTL ve üzerinde olması gerekiyor. Dolayısıyla daha önce 25 bin YTL ve üzerindeki vergi borcu için yurtdışı çıkış yasağı koyulanların bu yasaklarının kaldırılması, borcun 100 bin YTL ve üzerinde olması halinde yeniden yurtdışı çıkış yasağı işleminin tesisi edilmesi gerekiyor.

YURTDIŞI ÇIKIŞ YASAĞINA İLİŞKİN DÜZENLEME
Yurtdışı çıkış yasağı ile ilgili yeni düzenleme şöyle: “Devlete ait olup 213 sayılı Vergi Usul Kanunu ile 4458 sayılı Gümrük Kanunu kapsamına giren amme alacakları ile bunlara ait zam ve cezalarını ödeme emrinin tebliğ tarihini takip eden yedi gün içerisinde ödemeyen ya da bu Kanun hükümleri uyarınca hakkında bu alacaklar nedeniyle ihtiyati haciz kararı alınan amme borçlusunun yurt dışına çıkışı, alacaklı tahsil dairesinin talebi halinde ilgili makamlarca engellenir.

Yurt dışı çıkış tahdidi, 100 bin YTL ve üzerinde olan teminat altına alınmamış amme alacağı için uygulanır. Bakanlar Kurulu, bu tutarı on katına kadar artırmaya, yarısına kadar indirmeye ve yeniden kanuni tutarına getirmeye yetkilidir.
Amme alacağına karşılık teminat alınması, alacağın tecil edilmesi, borçlunun aciz halinin tespit edilmesi, yargı mercilerince amme alacağının takibinin durdurulmasına karar verilmesi veya takibin kanunen durdurulması gereken diğer hallerde yurt dışı çıkış tahdidi, alacaklı tahsil dairesinin talebi üzerine ilgili makamlarca kaldırılır.

Amme borçlusu hakkında uygulanan yurt dışı çıkış tahdidi, hastalık, iş bağlantısı gibi hallerde alacaklı tahsil dairesinin uygun görmesi ve bildirimi üzerine ilgili makamlar tarafından kaldırılır. Bu fıkraya göre yurt dışı çıkış tahdidinin kaldırılmış olması yeniden tatbikine mani değildir.

Amme borçlusuyla birlikte amme alacağının ödenmesinden sorumlu olan ve bu Kanuna göre amme borçlusu sayılan kişiler hakkında da bu maddede yer alan esaslara göre yurt dışı çıkış tahdidi uygulanır.

Bu maddenin uygulamasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye Maliye Bakanlığı yetkilidir.”