|MADDE GEREKÇELERİ| |GENEL GEREKÇE| için tıklayınız...

SERBEST MUHASEBECİLİK, SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLİK VE YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA KANUN

(Cumhurbaşkanının, Kanun'un 20 nci maddesiyle 3568 sayılı Kanuna eklenen geçici 10 uncu maddenin bir kez daha görüşülmesi için TBMM'ye iade edilmiştir.)

Cumhurbaşkanlığının iade gerekçesi için tıklayınız.

MADDE 1- 1/6/1989 tarihli ve 3568 sayılı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununun adı “Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu” olarak, Kanunda geçen “Maliye ve Gümrük Bakanlığı” ibareleri “Maliye Bakanlığı”, “Maliye ve Gümrük Bakanı” ibareleri ise “Maliye Bakanı” olarak değiştirilmiş ve Kanunun 1 inci maddesinin birinci fıkrasının sonuna aşağıdaki cümle eklenmiştir.

“Birliğin kısa adı TÜRMOB’dur.”

MADDE 2- 3568 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“d) Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile; kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına ya da affa uğramış olsa bile devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, milli savunmaya karşı suçlar, devlet sırlarına karşı suçlar ve casusluk, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık suçlarından mahkûm olmamak.”

MADDE 3- 3568 sayılı Kanunun 5 inci maddesinin (A) fıkrasının (b) bendi ile (c) bendinin ikinci paragrafı aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve (B) fıkrası madde metninden çıkarılmıştır.

“b) En az üç yıl staj yapmış olmak.”

“Kanunları uyarınca vergi inceleme yetkisini almış ve mesleki yeterlilik sınavında başarılı olduktan sonra yeminli mali müşavirlik sınavını vermiş olanlarda, serbest muhasebeci mali müşavirlik sınavını kazanmış olma şartı aranmaz.”

MADDE 4- 3568 sayılı Kanunun 6 ncı maddesi başlığı ile birlikte aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“Staj ve staj süresinden sayılan hizmetler

MADDE 6- Serbest muhasebeci mali müşavirlik stajı, bağımsız çalışan serbest muhasebeci mali müşavir veya yeminli mali müşavir yanında veya şirketlerinde yapılır. Staja başlayabilmek için staja giriş sınavını kazanmak ve Birlik tarafından kurulan Temel Eğitim ve Staj Merkezinin eğitim programını tamamlayıp başarılı olmak şarttır. Temel Eğitim ve Staj Merkezinin kurs ve seminerlerinde geçen ve altı ayı aşmayan süreler, staj süresinden sayılır. İkinci fıkranın (a), (b), (c), (d), (e), (f), (g), (h) ve (i) bentlerindeki stajdan sayılan hizmetlerde bulunanlar bu fıkra kapsamı dışındadır.

Aşağıdaki bentlerde sayılan hizmet süreleri staj süresinden sayılır.

a) Kanunları uyarınca vergi incelemesine yetkili olanların, bu yetkiyi aldıktan sonra kamu hizmetinde geçen süreleri,

b) 4059 sayılı Hazine Müsteşarlığı ile Dış Ticaret Müsteşarlığı Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun uyarınca Hazine Müsteşarlığı Hazine Kontrolörleri Kurulunda denetim yetkisine sahip olarak çalışan denetim elemanlarının bu hizmetlerde geçen süreleri ile 5411 sayılı Bankacılık Kanunu uyarınca banka denetimine yetkili olanların bu hizmetlerde geçen süreleri,

c) 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu uyarınca Sermaye Piyasası Kurulunda denetime yetkili olarak çalışanların bu hizmetlerde geçen süreleri ile aynı Kanunun ek 1 inci maddesine göre kurulan Türkiye Muhasebe Standartları Kurulu uzmanlarının bu kurulda geçen hizmet süreleri,

d) 3056 sayılı Başbakanlık Teşkilatı Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanun uyarınca Başbakanlık Teftiş Kurulunda görev yapan denetim yetkisine sahip Başbakanlık müfettişlerinin bu hizmetlerde geçen süreleri,

e) 178 sayılı Maliye Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca görev yapan Bütçe Kontrolörleri, Muhasebat Kontrolörleri ve Milli Emlak Kontrolörlerinin bu hizmetlerde geçen süreleri,

f) 3143 sayılı Sanayi ve Ticaret Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkındaki Kanun ile 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre ticaret şirketleri nezdinde denetim yetkisine sahip olan Sanayi ve Ticaret Bakanlığı müfettişleri ve kontrolörlerinin denetim hizmetlerinde geçen süreleri,

g)Vergi yargısında görev yapan hakimlerin bu görevlerde geçen süreleri,

h) Türkiye genelinde mali denetim yapan banka müfettişlerinden yarışma sınavı ile mesleğe giren ve yeterlilik sınavında başarılı olanların, bu yetkiyi aldıkları tarihten itibaren bankalarda ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarında geçen süreleri,

ı) Kamu kuruluşlarının veya bilanço esasında defter tutan özel kuruluşların muhasebe birimlerinde birinci derece imza yetkisini haiz, muhasebenin fiilen sevk ve idare edilmesinden veya mali denetiminden sorumlu bulunanların bu hizmetlerde geçen süreleri ile bu birimlerde görev yapan serbest muhasebeci mali müşavir veya yeminli mali müşavirlerin gözetim ve denetiminde bunların sayısını geçmemek üzere, oda nezdinde staj dosyası açtırmış ve staja başlama sınavını kazanmış olan aday meslek mensuplarının staja başlama sınavını kazandıkları tarihten itibaren, staj koşullarını yerine getirmeleri halinde bu hizmetlerde geçen süreleri,

i) Bu Kanunun 5 inci maddesinin (A) fıkrasının (a) bendinde sayılan konularda öğretim üyesi, öğretim görevlisi veya araştırma görevlisi olarak çalışanların bu görevlerde geçen hizmet süreleri.”

MADDE 5- 3568 sayılı Kanunun 9 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “hizmet süreleri ile” ibaresi “hizmet süreleri ve bunların bilanço esasında defter tutan özel kuruluşların muhasebe  birimlerinde  birinci derece  imza  yetkisini  haiz, muhasebenin fiilen sevk ve idare edilmesinden veya mali denetiminden sorumlu olarak geçen hizmet süreleri, yeminli mali müşavirlik ve serbest muhasebeci mali müşavirlik şirketlerinde geçen hizmet süreleri; serbest muhasebeci mali müşavirlerden bir işyerine bağlı olarak çalışanların bu işyerlerinde geçen hizmet süreleri ile” şeklinde değiştirilmiş, aynı fıkranın sonuna aşağıdaki cümle eklenmiş ve maddenin son fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“Ancak, kanunları uyarınca vergi inceleme yetkisini almış olanlardan yeterlilik sınavında başarılı olamayanların, sınav tarihinden sonra vergi inceleme yetkisini haiz olmaksızın kamu kurum ve kuruluşlarında geçen hizmet süreleri dikkate alınmaz.”

 “Kanunları uyarınca vergi inceleme yetkisini almış ve mesleki yeterlilik sınavını vermiş olanlar, yeterlilik sınavını kazandıkları tarihten itibaren açılacak yeminli mali müşavirlik sınavlarına genel hükümlere göre katılabilirler. Ancak, bunların yeminli mali müşavir ruhsatını alabilmeleri için birinci fıkranın (a) bendindeki süreyi tamamlamaları şarttır.”

MADDE 6- 3568 sayılı Kanunun 10 uncu maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“MADDE 10- Yeminli malî müşavirlik sınavı Birlik tarafından yazılı olarak yapılır. Maliye Bakanlığı bu sınavın adil, tarafsız ve mevzuatına uygun bir şekilde yapılması için gerekli tedbirleri almaya yetkilidir.

Sınav komisyonu biri başkan olmak üzere yedi üyeden oluşur. Sınav komisyonu başkan ve üyeleri; dördü Maliye Bakanlığı vergi denetim elemanları arasından, biri Yükseköğretim Kurulunca önerilecek iki aday arasından, ikisi ise Birlikçe önerilecek dört aday arasından Maliye Bakanı tarafından seçilir.

Sınav komisyonu üyeliklerine aday gösterileceklerin; hukuk, iktisat, maliye, işletme, muhasebe, bankacılık veya idarî bilimler dallarının birinden lisans veya lisansüstü seviyesinde mezun olmaları ve bu konularda en az onbeş yıl çalışmış veya bu kadar süre öğretim üyeliği veya görevliliği yapmış bulunmaları şarttır.

Sınav komisyonunun çalışma usulleri, sınav konuları ve sınava ilişkin diğer usul ve esaslar Maliye Bakanlığının uygun görüşü alınmak suretiyle Birlikçe çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.

Serbest muhasebeci mali müşavirlik ve yeminli mali müşavirlik sınav sonuçlarının yargı mercilerine intikal etmesi ve mahkemece bilirkişi incelemesine gerek görülmesi halinde, sınav komisyonunda görev almamış olmaları kaydıyla, biri Maliye Bakanlığı merkezi vergi denetim elemanı, biri alanında uzman meslek mensubu, biri ise dava edilen sınav konusunda ihtisas sahibi öğretim üyesinden oluşan üç kişilik bir bilirkişi heyeti tayin edilir.”

MADDE 7- 3568 sayılı Kanunun 15 inci maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“Bölgesi içinde kendi mesleği konusunda en az 250 meslek mensubu bulunan il merkezlerinde ve bölgesi içinde 250 meslek mensubu bulunan ilçelerde (Büyükşehir belediyesi sınırları içindeki ilçeler hariç) bir oda kurulur. Ayrı ayrı kurulan serbest muhasebeci mali müşavirler ve yeminli mali müşavirler odaları, bulundukları ilin veya ilçenin adıyla anılır. Ancak, ilçelerde oda kurulabilmesi için o ilçedeki en az 100 meslek mensubunun yazılı başvurusu aranır.”

MADDE 8- 3568 sayılı Kanunun 16 ncı maddesinin (d) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, maddenin sonuna aşağıdaki fıkra eklenmiş ve Kanunun 22 nci maddesi başlığıyla birlikte aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“d) Mesleki eğitime yönelik kurs ve staj ücretleri ile diğer çeşitli gelirler.”

“Meslek mensuplarından kamu kurum ve kuruluşlarında çalışanlar ile mesleği fiilen icra etmeyenler, odaya giriş ücreti ve yıllık üye aidatlarını yüzde elli indirimli olarak öderler.”

“Seçilme yeterliği

MADDE 22- Yönetim Kurulu üyeleri, kayıtlı olduğu meslek odasında en az üç yıl kıdemli olup serbest veya bir işyerine bağlı olarak bu Kanun hükümlerine göre fiilen mesleki faaliyette bulunanlar arasından seçilir. Üye sayısı yüzden az olan odalarda üç yıllık süre şartı aranmaz. Odalarda üst üste iki seçim döneminde iki defa Yönetim Kurulu başkanlığına seçilmiş olanlar, aradan iki seçim dönemi geçmedikçe Yönetim Kurulu üyeliğine seçilemezler.

Seçilme yeterliğini kaybeden Yönetim Kurulu üyelerinin görevi kendiliğinden sona erer.”

MADDE 9- 3568 sayılı Kanunun 25 inci maddesinin birinci fıkrasındaki “kurulur.” ibaresi “oluşur.” şeklinde, ikinci fıkrası ise aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“Disiplin Kurulu üyeleri, kayıtlı olduğu meslek odasında en az üç yıl kıdemli olup serbest veya bir işyerine bağlı olarak bu Kanun hükümlerine göre fiilen mesleki faaliyette bulunanlar arasından üç yıl için seçilir. Üye sayısı yüzden az olan odalarda üç yıllık süre şartı aranmaz. Süresi dolan üye yeniden seçilebilir.”

MADDE 10- 3568 sayılı Kanunun 27 nci maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“Denetleme Kurulu üyeleri, kayıtlı olduğu meslek odasında en az üç yıl kıdemli olup serbest veya bir işyerine bağlı olarak bu Kanun hükümlerine göre fiilen mesleki faaliyette bulunanlar arasından üç yıl için seçilen üç üyeden oluşur. Ayrıca bir yedek üye seçilir. Üye sayısı yüzden az olan odalarda üç yıllık süre şartı aranmaz.”

MADDE 11- 3568 sayılı Kanunun 32 nci maddesinin birinci fıkrasının ikinci cümlesi aşağıdaki şekilde, ikinci fıkrasındaki “iki yıl” ibaresi “üç yıl” olarak değiştirilmiştir.

“Her oda, üye sayısına bağlı olmaksızın seçeceği üç temsilciye ilâve olarak, üyelerinin yetmişbeşte biri oranında temsilci ve aynı sayıya kadar yedek temsilci seçer.”

MADDE 12- 3568 sayılı Kanunun 35 inci maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“Birlik Yönetim Kurulu, kayıtlı olduğu meslek odasında en az üç yıl kıdemli olup serbest veya bir işyerine bağlı olarak bu Kanun hükümlerine göre fiilen mesleki faaliyette bulunan Birlik Genel Kurulu üyeleri arasından üç yıl için seçilen dokuz asıl ve dokuz yedek üyeden oluşur. Yönetim Kurulu üyelerinden beşinin yeminli mali müşavir olması zorunludur. Üst üste iki seçim döneminde iki defa Birlik Yönetim Kurulu başkanlığına seçilmiş olanlar, aradan iki seçim dönemi geçmedikçe Yönetim Kurulu üyeliğine seçilemezler.”

MADDE 13- 3568 sayılı Kanunun 36 ncı maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi ile 38 inci maddesinin birinci fıkrasının birinci cümlesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve üçüncü fıkrası madde metninden çıkarılmıştır.

“e) Odalarca önerilen giriş ücreti ve yıllık üye aidatları ile mesleki eğitime yönelik kurs ve staj ücretlerini Maliye Bakanlığının tasdikine sunmak.”

“Birlik Disiplin Kurulu üyeleri, kayıtlı olduğu meslek odasında en az üç yıl kıdemli olup serbest veya bir işyerine bağlı olarak bu Kanun hükümlerine göre fiilen mesleki faaliyette bulunan Birlik Genel Kurulu üyeleri arasından üç yıl için seçilen beş asıl ve beş yedek üyeden oluşur.”

MADDE 14- 3568 sayılı Kanunun 39 uncu maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve ikinci fıkrası madde metninden çıkarılmıştır.

“Birlik Denetleme Kurulu, kayıtlı olduğu meslek odasında en az üç yıl kıdemli olup serbest veya bir işyerine bağlı olarak bu Kanun hükümlerine göre fiilen mesleki faaliyette bulunan Birlik Genel Kurulu üyeleri arasından üç yıl için seçilen üç asıl ve üç yedek üyeden oluşur. Denetleme Kurulu üyelerinden en az birinin yeminli mali müşavir olması zorunludur. Süresi dolan üye yeniden seçilebilir.”

MADDE 15- 3568 sayılı Kanunun 40 ıncı maddesine sekizinci fıkradan sonra gelmek üzere aşağıdaki fıkralar eklenmiş, mevcut onbirinci fıkra madde metninden çıkarılmıştır.

“Seçimlerde, üyeler bağımsız aday olabilecekleri gibi, aralarında oluşturacakları grupların listelerinden de aday olabilirler. Kurul üyelikleri ve Birlik Genel Kurul temsilcilikleri için ayrı oy pusulaları oluşturulur. Oy pusulalarında, grup listelerinden aday olanlar ilgili grup ismi altında, bağımsız adaylar ise ayrıca listelenir. Oy pusulaları, hangi kurul üyeliği için hangi grup ya da bağımsız adaya oy verileceğini gösterecek şekilde hazırlanır, grup isimlerinin ve bağımsız adayların adları yanına işaret konacak kare şeklinde kutulara yer verilmek suretiyle çoğaltılır, ilçe seçim kurulu mührü ile mühürlendikten sonra kullanılır. Oylar pusulada yer alan grup ya da bağımsız adayların ismi yanındaki kutu işaretlenmek suretiyle kullanılır. Oy verme işlemi, gizli oy açık tasnif esaslarına göre yapılır. Üye listesinde adı yazılı bulunmayan meslek mensubu oy kullanamaz. Oylar, oy verenin kimliğini resmi kuruluşlarca verilen belgeyle ispat etmesinden ve listedeki isminin karşısındaki yeri imzalamasından sonra kullanılır. Oylar, üzerinde ilçe seçim kurulu mührü bulunan ve oy verme sırasında sandık kurulu başkanı tarafından verilecek zarflara konulmak suretiyle kullanılır. Mühürsüz oy pusulası ve zarfla kullanılan oylar geçersiz sayılır.

Seçime katılan grupların ve bağımsız adayların adları alt alta ve aldıkları geçerli oy hizalarına yazılır. Grupların oy sayıları, önce bire, sonra ikiye, sonra üçe… şeklinde devam edilmek suretiyle, yedekler dahil o kurulun çıkaracağı üye ve Birlik Genel Kurul temsilcisi sayısına ulaşıncaya kadar bölünür. Elde edilen paylar ile bağımsız adayların aldıkları oylar ayrım yapılmaksızın en büyükten en küçüğe doğru sıralanır. Kurul asil ve yedek üyelikleri ile Birlik Genel Kurul asil ve yedek temsilcilikleri, gruplara ve bağımsız adaylara rakamların büyüklük sırasına göre tahsis olunur. Son kalan üye veya temsilcilik için oyların eşit olması halinde, bunlar arasında ad çekilmek suretiyle tahsis yapılır. Kurul üyeliği ve Birlik Genel Kurulu temsilciliklerinin gruplara tahsisi oy pusulasında yer verilen sıralamaya göre yapılır.

Üyeler, oda veya birlik yönetim, denetleme ve disiplin kurullarından sadece birinde görev alabilirler.”

MADDE 16- 3568 sayılı Kanunun  41 inci maddesine aşağıdaki fıkralar eklenmiştir.

“Odalar, her yıl sonu itibarıyla mevcut üyelerine ilişkin olarak Maliye Bakanlığınca talep edilecek bilgileri, Ocak ayı sonuna kadar bildirmekle yükümlüdür.

Odalar ve Birlik her yılın faaliyet raporlarını ve mali tablolarını izleyen yılın Ocak ayı sonuna kadar internet sitelerinde  yıl sonuna kadar kalmak üzere yayımlar.”

MADDE 17- 3568 sayılı Kanunun 44 üncü maddesi başlığı ile birlikte aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“Mesleki geliştirme eğitimi

MADDE 44- Meslek mensuplarının, mesleki faaliyetlerini fiilen devam ettirmeleri için Birlik ve odalar tarafından düzenlenecek mesleki geliştirme ve eğitim seminerlerine katılmaları zorunludur. Meslek içi eğitimle ilgili konular, eğitim programları ve süreleri ile diğer hususlara ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir.”

MADDE 18- 3568 sayılı Kanunun 45 inci maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir.

“Meslek mensupları, iş elde etmek için reklâm sayılabilecek faaliyetlerde bulunamazlar. Tabela veya basılı kağıtlarında ruhsatname ile belirlenen mesleki unvanları dışında başka sıfat kullanamazlar.”

MADDE 19- 3568 sayılı Kanunun 1 inci maddesinde yer alan ““Serbest Muhasebecilik”,”, ““Serbest Muhasebeci”,”; 3 üncü maddesinde yer alan “serbest muhasebeci”; 45 inci maddesinde yer alan “Serbest muhasebeciler,”, “serbest muhasebecilerin ve”, “serbest muhasebecilik,”, 46 ncı maddesinde yer alan “serbest muhasebeciler,” ibareleri  madde metinlerinden çıkarılmış; “20 nci maddesinin birinci fıkrasında yer alan “yılda bir defa” ibaresi “üç yılda bir” şeklinde, 21 inci maddesinin birinci fıkrasında yer alan “iki yıl için seçilen 5 asıl ve 5 yedek” ibaresi “üç yıl için seçilen, üye sayısı binin altında olan odalarda beş asıl ve beş yedek, üye sayısı bin ilâ beşbin arasında olan odalarda yedi asıl ve yedi yedek, üye sayısı beşbini aşan odalarda ise dokuz asıl ve dokuz yedek” şeklinde, “34 üncü maddesinin birinci fıkrasında yer alan “her yıl” ibaresi “üç yılda bir” şeklinde, 35 inci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “Yönetim Kurulu Başkanı ve üyeleri,” ibaresi “Birlik Yönetim Kurulu Başkan ve üyeleri, Kanunun seçilmeye ilişkin hükümleri saklı kalmak kaydıyla” şeklinde, aynı maddenin üçüncü fıkrasında yer alan “yeminli mali müşavirler” ibaresinin “en az beş yıl süreyle yeminli mali müşavirlik yapmış olanlar” şeklinde, 49 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “12/4, 13, 15/4, 43/1, 43/2, 44 ve 45 inci maddenin birinci fıkrası hükümlerine” ibaresi “12/4, 13, 15/4, 41/2, 43/1, 43/2 ve 45 inci maddenin birinci ve beşinci fıkrası hükümlerine” şeklinde ve  50 nci maddesinin birinci fıkrasının (n) bendinde yer alan “sınav komisyonları ile geçici kurulun” ibaresi “sınav komisyonlarının” şeklinde değiştirilmiştir.

MADDE 20- 3568 sayılı Kanuna geçici 8 inci maddeden sonra gelmek üzere aşağıdaki geçici maddeler eklenmiştir.

 “GEÇİCİ MADDE 9- Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte;

a) Türkiye genelinde mali denetim yapan kamu bankalarının müfettişleri ile kanunları uyarınca vergi inceleme yetkisi almış olanlardan, bu yetkilerini aldıkları tarihten itibaren kamu kurum ve kuruluşlarında sekiz yıllık hizmet süresini dolduranlar ile 5 inci maddenin birinci fıkrasının (a) bendinde sayılan konularda en az sekiz yıl öğretim üyesi veya görevlisi olarak çalışmış olanlar için serbest muhasebeci mali müşavirlik,

b) Kanunları uyarınca vergi inceleme yetkisini almış ve mesleki yeterlilik sınavını vermiş olanlardan 9 uncu maddenin birinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen süreyi tamamlamış olanlar ile aynı maddenin ikinci fıkrasında sayılan konularda profesörlük unvanını almış olanlar için yeminli mali müşavirlik,

sınav şartı aranmaz.

Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce kanunları uyarınca vergi inceleme yetkisini almış ve mesleki yeterlilik sınavını vermiş olanlardan 9 uncu maddenin birinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen 10 yıllık süreyi tamamlamamış bulunanlar, usul ve esasları Maliye Bakanlığı tarafından belirlenecek ve Bakanlıkça yapılacak özel yeminli mali müşavirlik sınavında başarılı olmaları kaydıyla, yeminli mali müşavir unvanını almaya hak kazanırlar. Ancak, bunların yeminli mali müşavir ruhsatını alabilmeleri için 9 uncu maddenin birinci fıkrasının (a) bendindeki süreyi tamamlamaları şarttır.

GEÇİCİ MADDE 10- 1/4/2008 tarihinden sonra yapılan seçimlerden itibaren üst üste iki seçim döneminde iki defa oda veya Birlik Yönetim Kurulu başkanlığına seçilmiş olanlar, aradan iki seçim dönemi geçmedikçe Yönetim Kurulu üyesi olarak seçilemezler.

GEÇİCİ MADDE 11- Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce; serbest muhasebeci unvanını almış olanlar ile serbest muhasebecilik stajına devam edenlerden başarılı olanlar; altı ayı geçmemek üzere, TÜRMOB tarafından verilen mesleki uyum eğitimine katılarak bu eğitimi tamamladıkları tarihten itibaren beş yıl içinde yapılacak özel serbest muhasebeci mali müşavirlik sınavlarına beş defa girebilirler. Bu sınavlarda başarılı olanlar,  serbest muhasebeci mali müşavir unvanını almaya hak kazanırlar. Mesleki uyum eğitiminin konuları ve ücreti ile yapılacak özel sınavın usul ve esasları Maliye Bakanlığı ile TÜRMOB tarafından müştereken belirlenir.

Söz konusu sınavlarda başarılı olamayanlar veya sınava katılmayanlar ise sadece serbest muhasebeci unvanı ile çalışabilirler, "serbest muhasebeci mali müşavir" unvanını kullanamazlar. Bunlar, 2 nci maddenin (A) fıkrasının (b) ve (c) bentlerinde belirtilen işleri yapamazlar, 45 inci maddede belirtilen yasaklara uymak zorunda olup, meslek mensuplarına ilişkin düzenlemelere tabi tutulurlar. Ayrıca, bunların yapacakları iş ve işlemler karşılığında alacakları ücretler 46 ncı maddeye göre tespit edilmeye devam edilir.

Bu madde uyarınca serbest muhasebeci mali müşavir unvanını almaya hak kazananların;

a) Yeminli mali müşavirlik sınavına katılabilmeleri için 9 uncu maddede belirtilen şartlara,

b) İlgili kanunları uyarınca bağımsız denetçi unvanıyla denetim yapabilmeleri için söz konusu mevzuatta belirtilen şartlara,

ilave olarak 5 inci maddenin (A) fıkrasının (a) bendinde belirtilen eğitim şartını taşımaları zorunludur.

GEÇİCİ MADDE 12- Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce; kanunları uyarınca vergi inceleme yetkisi almış olanlardan bilanço esasında defter tutan özel kuruluşların muhasebe birimlerinde birinci derece imza yetkisini haiz, muhasebenin fiilen sevk ve idare edilmesinden veya mali denetiminden sorumlu bulunanların bu hizmetlerinde geçen süreleri ya da yeminli mali müşavirlik ve serbest muhasebeci mali müşavirlik şirketlerinde geçen hizmet süreleri ile serbest muhasebeci mali müşavirlerden bir işyerine bağlı olarak çalışanların bu süreleri, 9 uncu maddenin birinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen sürenin hesabında dikkate alınır.

Bu madde kapsamında bulunanlardan 9 uncu maddenin birinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen süreyi tamamlamadığı gerekçesiyle ruhsatı iptal edilmiş olanlara, Birliğe başvurmaları halinde yeniden sınava girmelerine gerek kalmaksızın yeminli mali müşavirlik ruhsatı verilir.

GEÇİCİ MADDE 13- Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten sonra yapılacak ilk seçimde, her oda, üye sayısına bağlı olmaksızın seçeceği üç temsilciye ilâve olarak, üyelerinin altmışta biri oranında Birlik Genel Kurul temsilcisi ve aynı sayıya kadar yedek temsilci seçer.

GEÇİCİ MADDE 14- Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce oda nezdinde staj dosyası açtırmış ve staja başlama sınavını kazanmış olanlar hakkında, 5 inci maddenin (A) fıkrasının (b) bendinin bu Kanunla değişmeden önceki hükmü uygulanır.”

MADDE 21- Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 22- Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.

GENEL GEREKÇE

01/06/1989 tarihli ve 3568 sayılı “Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu” on beş yılı aşkın bir süredir uygulanmaktadır. Üç farklı unvan altında mesleki disipline kavuşan Serbest Muhasebeci, Serbest Muhasebeci Mali Müşavir ve Yeminli Mali Müşavirlerin sayıları toplamı 72 bini aşmıştır.

Mesleki örgütlenmenin tamamlanmasını ve daha da güçlenmesini, oda ve birlik yönetimlerinde demokrasinin gereği olan temsilde adaletin sağlanmasını ve bağımlı olarak çalışan meslek mensuplarının karşı karşıya bulundukları hukuki ihtilafların giderilmesini teminen meslek yasasında bazı iyileştirmelerin yapılmasına ihtiyaç duyulmuştur.

Bu kapsamda, meslek mensuplarının uluslararası kabul edilebilirlik konusunda yaşadıkları sorunların aşılması ve meslek mensuplarının kalitesinin ve standartlarının yükseltilmesi amacıyla, “serbest muhasebeci mali müşavir” ve “yeminli mali müşavir” olmak için bazı meslek gruplarına daha önce getirilmiş olan sınav muafiyeti kaldırılarak, prensip itibariyle bu unvanların sınavla kazanılması esası getirilmektedir. Ayrıca Yeni Türk Ticaret Kanunu ve Basel-2 kriterlerinin uygulamaya girmesiyle birlikte, işlevlerini yitirecek olan serbest muhasebecilerle ilgili düzenlemeler yapılmaktadır. Bu kapsamda, halen belli meslek lisesi mezunları ile ön lisans mezunlarının sınavsız olarak kazandıkları “serbest muhasebeci” unvanı kaldırılmakta mevcut olanların ise müktesep hakları korunarak sınavla bir üst unvana geçme hakkı tanınmaktadır. Meslek mensuplarının yeni Türk Ticaret Kanunu Tasarısıyla genişleyen yetki ve sorumluluklarının daha iyi yerine getirilmesi için gerekli olan sürekli eğitim yasaya eklenerek bu konudaki yasal boşluk giderilmeye çalışılmaktadır.

Diğer yandan, Oda ve Birlik yönetimlerinde katılımcılığın artırılması amacıyla, üst üste iki dönem Yönetim Kurulu başkanlığı yapmış olanların, aradan iki seçim dönemi geçmedikçe aynı göreve yeniden seçilemeyeceklerine yönelik hükümlere yer verilmiştir. Birlik Genel Kurulu oluşturan delege sayısının oldukça fazla olmasından kaynaklanan sorunların giderilmesi ve temsilde adaletin sağlanması amacıyla, delege sayılarının hesaplanmasına temel teşkil eden ölçütler yeniden düzenlenerek nispi temsilin sağlanması amaçlanmaktadır. Böylece, demokratik olmayan mevcut çoğunluk sistemi uygulanmasının sakıncaları giderilmektedir. Ayrıca Birlik ve odaların yönetim, disiplin ve denetleme kurullarına daha tecrübeli meslek mensuplarının seçilmesini teminen, seçilecek kişiler için üyesi oldukları meslek odasına en az beş yıl süreyle kayıtlı ve kesintisiz olarak fiilen beş yıl çalışma şartı getirilmektedir.

MADDE GEREKÇELERİ

Madde 1- Madde ile; "serbest muhasebeci" unvanının kaldırılmasına paralel olarak Kanunun adı değiştirilmekte ve Birliğin kısa adı Kanuna eklenmektedir.

Madde 2- Madde ile; serbest muhasebeci mali müşavir olabilmek için bazı meslek mensuplarına tanınan sınav muafiyeti kaldırılmakta, ancak kanunları uyarınca vergi inceleme yetkisini almış ve mesleki yeterlilik sınavında başarılı olduktan sonra yeminli mali müşavirlik sınavını vermiş olanlarda, serbest muhasebeci mali müşavirlik sınavını kazanmış olma şartı aranmaması öngörülmektedir. Böylece yeminli mali müşavirlik sınavında başarılı olmuş kişilerin, 9 uncu maddenin birinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen süreyi tamamlamadan, kamu kurum ve kuruluşlarından ayrılmaları durumunda, serbest muhasebeci mali müşavir olmaları için, ayrıca serbest muhasebeci mali müşavirlik sınavını kazanmaları şartı aranmayacaktır.

Ayrıca, hâlihazırda bazı meslek lisesi mezunları ile ön lisans mezunlarının sınavsız olarak elde ettikleri ancak yeni Türk Ticaret Kanunu ve Basel-2 kriterlerinin uygulamaya girmesiyle birlikte işlevini büyük ölçüde yitirecek olan "serbest muhasebecilik" mesleği kaldırılarak meslek mensuplarının standartlarının yükseltilmesi hedeflenmektedir.

Madde 3- Madde ile; serbest muhasebeci mali müşavirlik sınav muafiyeti kaldırılan, Türkiye genelinde mali denetim yapan kamu bankalarının müfettişlerinin bankalarda ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarında geçen süreleri, serbest muhasebeci mali müşavir veya yeminli mali müşavir yanında çalışılmış süre olarak kabul edilecekler arasına dahil edilerek, staj süresi açısından haklarının korunması hedeflenmektedir.

Madde 4- Madde ile; bağımlı çalışan serbest muhasebecilerin bu işyerlerinde geçen hizmet süreleri ile vergi inceleme yetkisini haiz olanlardan bilanço esasında defter tutan özel kuruluşların muhasebe birimlerinde birinci derece imza yetkisini haiz, muhasebenin fiilen sevk ve idare edilmesinden veya mali denetiminden sorumlu olarak geçen hizmet süreleri serbest muhasebeci mali müşavirlikte geçmiş süre olarak kabul edilmek suretiyle bu kişilerin mağduriyetlerinin giderilmesi amaçlanmaktadır. Esasen küçük bir ilçede küçük işletmelerin muhasebe işlerini bağımsız olarak yürüten bir serbest muhasebeci mali müşavirin bu hizmetlerini yeminli mali müşavir olmak için gerekli olan on yıllık sürenin hesaplanmasında dikkate alırken, çok daha üst düzeyde bir mesleki yetkinlik, bilgi ve tecrübe gerektiren bir holdingin mali işlerinden sorumlu olarak çalışan bir bağımlı meslek mensubunun burada geçirdiği süreyi dikkate almamak hakkaniyete uygun bir durum değildir.

Ayrıca, mesleki yeterlilik sınavına tabi vergi inceleme yetkisini almış olanlardan, yeterlilik sınavında başarılı olamayanların, sınav tarihinden sonra vergi inceleme yetkisini haiz olmaksızın kamu kurum ve kuruluşlarında geçen hizmet sürelerinin dikkate alınmaması hedeflenmektedir.

Öte yandan bazı meslek mensuplarına sağlanan yeminli mali müşavirlik sınav muafiyeti kaldırılmaktadır. Kanunları uyarınca vergi inceleme yetkisi almış ve mesleki yeterlilik sınavını vermiş olanlar ile maddenin ikinci fıkrasında sayılan konularda profesörlük unvanı almış olanların da yeminli mali müşavir olabilmeleri için, yeminli mali müşavirlik sınavını kazanmış olmaları şartı getirilmektedir.

Madde 5- Madde ile; yeminli mali müşavirlik sınavı, sınav komisyonu ve komisyon üyeliklerine aday olanlarda aranacak şartlara ilişkin bazı düzenlemeler yapılmıştır. Buna göre, yeminli mali müşavirlik sınavı Maliye Bakanlığının gözetiminde Birlik tarafından yazılı olarak yapılacak ve sınav komisyonunun çalışma usulleri, sınav konuları ve sınavla ilgili diğer hususlar Maliye Bakanlığının uygun görüşü alınmak suretiyle Birlikçe çıkarılacak yönetmelikle belirlenecektir. Ayrıca daha önce komisyonda üç üye ile temsil edilen Yükseköğretim Kurulunun üye sayısı ikiye düşürülürken Birliğin üye sayısı ikiden üçe çıkarılmaktadır.

Madde 6- Madde ile; Kanunun 16 ncı maddesindeki odanın gelirleri arasına "mesleki eğitime yönelik kurs ve staj ücretleri" de eklenmekte, 22 nci maddesi başlığı ile birlikte değiştirilmektedir. Buna göre, 22 nci maddede sadece seçilme yeterliğine ilişkin düzenlemelere yer verilmiş olup seçim şekline ilişkin hükümler Oda ve Birlik organlarının seçiminin belirlendiği 40 ıncı maddede düzenlenmiştir. Bu kapsamda, oda yönetim kurulu üyelerinin kayıtlı olduğu meslek odasında en az beş yıl süreyle kayıtlı ve kesintisiz olarak fiilen çalışanlar arasından seçilmesi esası getirilerek yönetimin fiilen çalışan meslek mensuplarından oluşması amaçlanmaktadır. Öngörülen bu düzenlemeyle, gerek yatay (farklı illerdeki odalara geçiş) gerekse dikey (serbest muhasebeci mali müşavirler odasından yeminli mali müşavirler odasına geçiş) oda değişikliği durumlarında en son kayıtlı bulunulan odada geçen sürenin dikkate alınması esas getirilmektedir. Ayrıca, maddede yapılan düzenlemeyle üst üste iki dönem Yönetim Kurulu Başkanlığı yapmış olanların iki seçim dönemi geçmedikçe aynı göreve yeniden seçilemeyecekleri hüküm altına alınmakta ve daha katılımcı yönetimlerin oluşması hedeflenmektedir.

Madde 7- Madde ile; oda yönetim kurulu üyeleri için öngörülen kayıtlı olduğu meslek odasında kesintisiz olarak fiilen beş yıl çalışmış olma şartı oda disiplin kurulu üyeleri için de getirilmektedir. Ayrıca birinci fıkradaki "kurulur" ibaresi "oluşur" ibaresi ile değiştirilmektedir.

Madde 8- Madde ile; oda yönetim kurulu ve disiplin kurulu üyeleri için öngörülen kayıtlı olduğu meslek odasında kesintisiz olarak fiilen beş yıl çalışmış olma şartı oda denetleme kurulu üyeleri için de getirilmektedir. Ayrıca yönetim, denetim ve disiplin kurulu üyelerinin sadece bir kurulda görev almalarına yönelik genel düzenleme 40 ıncı maddede yapıldığı için mevcut birinci fıkranın son cümlesine yeni fıkrada yer verilmemektedir.

Madde 9- Madde ile; Birlik Genel Kuruluna odalardan katılacak temsilci sayısı, üye sayısına bağlı olmaksızın seçilecek beş temsilciye ilaveten odaların üye sayısının yüzde biri olarak belirlenmek suretiyle tüm odaların genel kurulda adil bir şekilde temsiline imkan sağlanmaktadır. Mevcut durumda temsilci sayısının bir hayli fazla olması genel kurulun toplanmasını ve ahenk içinde yönetilmesini zorlaştırmaktadır. Ayrıca, Birliğe ve odalara da ilave mali külfet getirdiğinden bu düzenlemeyle söz konusu durum da giderilmektedir.

Madde 10- Madde ile; üst üste iki dönem Birlik Yönetim Kurulu Başkanlığı yapmış olanların, aradan iki seçim dönemi geçmedikçe aynı göreve yeniden seçilemeyecekleri; yönetim kurulu üyelerinin, meslek odalarına kayıtlı ve en az beş yıl süreyle kesintisiz olarak fiilen çalışan Birlik Genel Kurulu üyeleri arasından seçileceği hükmü getirilmektedir. Böylece hem daha katılımcı yönetimlerin oluşması, hem de Birlik Yönetim Kurulu üyeliği için mesleği fiilen icra eden meslek mensuplarının seçilmesi amaçlanmaktadır. Beş yıllık sürenin hesaplanmasında en son kayıtlı olunan odada geçirilmiş süreler esas alınacaktır. Bir başka ifade ile gerek yatay (farklı illerdeki odalara geçiş) gerekse dikey (serbest muhasebeci mali müşavirler odasından yeminli mali müşavirler odasına geçiş) oda değişikliği durumlarında en son kayıtlı bulunulan odada geçen sürenin dikkate alınması esas olacaktır.

Madde 11- Madde ile; odalar tarafından mesleki eğitim ve staj karşılığında alınacak ücretler ile üyelerden giriş ücreti ve yıllık üye aidatı adı altında alınacak bedellerin tespiti sürecinde Maliye Bakanlığına tasdik yetkisi tanınmaktadır. Böylece farklı odalarca birbirinden çok farklı ücret tarifelerinin oluşturulmasının önüne geçilmek istenmektedir.

Birlik yönetim kurulu üyeleri için öngörülen kayıtlı olduğu meslek odasında en az beş yıl süreyle kesintisiz olarak fiilen çalışmış olma şartı Birlik disiplin kurulu üyeleri için de getirilmektedir. Ayrıca yönetim, denetim ve disiplin kurulu üyelerinin sadece bir kurulda görev almalarına yönelik genel düzenleme 40 ıncı maddede yapıldığı için üçüncü fıkra madde metninden çıkarılmaktadır.

Madde 12- Madde ile; Birlik yönetim kurulu ve disiplin kurulu üyeleri için öngörülen kayıtlı olduğu meslek odasında en az beş yıl süreyle kesintisiz olarak fiilen çalışmış olma şartı Birlik denetleme kurulu üyeleri için de getirilmektedir. Ayrıca yönetim, denetim ve disiplin kurulu üyelerinin sadece bir kurulda görev almalarına yönelik genel düzenleme 40 ıncı maddede yapıldığı için ikinci fıkra madde metninden çıkarılmaktadır.

Madde 13- Madde ile; oda ve Birlik organlarının seçim esaslarına ilişkin yapılan değişiklikle, demokrasinin gereği olan temsilde adaletin sağlanmasına ve katılımcı yönetimlerin oluşmasına yönelik düzenlemeler yapılmakta, seçime iştirak eden grupların ve bağımsız üyelerin aldıkları oy oranında kurullarda üyelik ve birlik temsilcisi çıkarmalarına imkan sağlanmaktadır. Böylece, demokratik olmayan mevcut çoğunluk sistemi uygulamasının sakıncaları giderilmektedir.

Öngörülen düzenlemeye göre; seçimlerde, üyeler bağımsız aday olabilecekleri gibi aralarında oluşturacakları grupların listelerinden de aday olabileceklerdir. Oy pusulaları, yedekler dahil, kurullar ve temsilcilik için bağımsız adaylar ile grup listelerinde yer alan adayların isimleri yazılmak suretiyle çoğaltılıp, ilçe seçim kurulu mührü ile mühürlendikten sonra kullanılacaktır. Oylar, üzerinde ilçe seçim kurulu mührü bulunan ve oy verme sırasında sandık kurulu başkanı tarafından verilecek zarflara konulmak suretiyle kullanılacaktır. Mühürsüz oy pusulası ve zarfla kullanılan oylar geçersiz sayılacaktır.

Seçime katılan grupların ve bağımsız adayların adları alt alta ve aldıkları geçerli oy hizalarına yazılacak, grupların oy sayıları, önce bire, sonra ikiye, sonra üçe ... şeklinde devam edilmek suretiyle, o kurulun çıkaracağı üye ve birlik temsilcisi sayısına ulaşıncaya kadar bölünerek, elde edilen paylar ile bağımsız adayların aldıkları oylar ayrım yapılmaksızın en büyükten en küçüğe doğru sıralanacaktır. Kurul üyeliği ve birlik temsilciliği, payların sahibi olan gruplara ve bağımsız adaylara rakamların büyüklük sırasına göre tahsis olunacaktır. Son kalan üye veya temsilcilik için oyların eşit olması halinde, bunlar arasında ad çekilmek suretiyle tahsis yapılacaktır. Ayrıca, üyeler, oda veya Birlik yönetim, denetleme ve disiplin kurullarından sadece birinde görev alabileceklerdir.

Madde 14- Madde ile; odalara, her yıl sonu itibariyle mevcut üyelerine ilişkin olarak Maliye Bakanlığınca talep edilecek bilgileri Ocak ayı sonuna kadar bildirme yükümlülüğü getirilmektedir. Böylece Kanunda Maliye Bakanlığına tanınmış olunan denetim yetkisinin daha iyi yerine getirilebilmesi için gerekli olan bilgilere ulaşabilme imkanı tanınmaktadır.

Madde 15- Madde ile Kanunun 44 üncü maddesi başlığı ile birlikte değiştirilerek gerek yeni Türk Ticaret Kanunu Tasarısının meslek mensupları açısından öngördüğü görev, yetki ve sorumlulukların daha iyi bir şekilde yerine getirilmesi, gerekse Avrupa Birliği revize 8 no'lu Şirketler Hukuku Direktifinin kanuni denetçiler hakkında eğitimle ilgili öngördüğü düzenlemelere uyum sağlanması için meslek mensuplarının sürekli eğitim faaliyetlerine katılımının temini hedeflenmektedir. Böylece, meslek mensupları katılacakları eğitim faaliyetleri sonucunda değişen mevzuat ile uluslararası denetim ve muhasebe standartları ve uygulamaları alanındaki gelişmeler hakkında güncel bilgiye sahip olacaklardır.

Madde 16- Madde ile; Kanunun 44 üncü maddesinin başlığı ile birlikte değiştirilmesi nedeniyle bu maddenin değişmeden önceki halinde yer alan reklam yasağına ilişkin hükümler "Yasaklar" başlıklı 45 inci maddesine taşınmaktadır.

Madde 17- Madde ile, serbest muhasebecilik mesleğinin kaldırılmasına paralel olarak, Kanunda bu meslekle ilgili geçen atıflar madde metinlerinden çıkarılmaktadır.

Kanunun 41 inci maddesine eklenen fıkra gereğince Maliye Bakanlığınca istenecek gerekli bilgilerin verilmemesi durumunda, Kanunun 49 uncu maddesindeki cezai yaptırımın uygulanacağı hükmü getirilmektedir. 44 üncü madde başlığı ile birlikte değiştirildiği için ceza maddesinde bu maddeye yapılan atıf da kaldırılmakta, üye sayısı beş bini aşan odalarda yönetim kurulunun iş yükü dikkate alınarak üye sayısı beşten yediye çıkarılmakta, ayrıca kuruluş aşamasında öngörülmüş olup artık uygulama alanı kalmayan "geçici kurul" ibaresi 50 nci madde metninden çıkarılmaktadır.

Madde 18- Madde ile Kanuna geçici maddeler eklenmektedir.

Geçici 9 uncu madde ile, sınav şartı getirilen belli meslek mensuplarının müktesep haklarının korunmasına yönelik düzenlemelere yer verilmektedir.

Geçici 10 uncu madde ile, Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten sonra yapılacak ilk seçimlerden itibaren üst üste iki dönem oda veya Birlik Yönetim Kurulu Başkanlığı görevlerinde bulunanların aradan iki seçim dönemi geçmedikçe aynı görevlere yeniden seçilemeyeceklerine yönelik bir düzenleme yapılarak halen görevde olanların müktesep haklarının korunması amaçlanmaktadır. Buna göre, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce Yönetim Kurulu Başkanlığı yapmış olanlar ile halen Yönetim Kurulu Başkanlığı yapmakta olanlar iki dönem daha seçilebileceklerdir.

Geçici 11 inci madde, "serbest muhasebecilik" mesleğinin kaldırılması nedeniyle bu mesleği icra eden serbest muhasebecilerin müktesep haklarının korunmasına yönelik hükümleri içermektedir. Serbest muhasebecilere iki yıl içerisinde açılacak sınavlarda başarılı olmaları koşuluyla serbest muhasebeci mali müşavir olabilme hakkı tanınmaktadır. Sınavlarn girmeyen ya da sınavlarda başarısız olanlar ise mevcut unvanlarını kullanmaya devam edeceklerdir.

Geçici 12 inci madde ile, Kanunun 9 uncu maddesinde yapılan değişikliklere paralel olarak bağımlı çalışan serbest muhasebecilerin bu işyerlerinde geçen hizmet süreleri ile vergi inceleme yetkisini haiz olanlardan bilanço esasında defter tutan özel kuruluşların muhasebe birimlerinde birinci derece imza yetkisini haiz, muhasebenin fiilen sevk ve idare edilmesinden veya mali denetiminden sorumlu olanların bu hizmetlerde geçen süreleri serbest muhasebeci mali müşavirlikte geçmiş süre olarak kabul edilerek halen yaşamış oldukları mağduriyetlerin önlenmesi ve karşı karşıya bulundukları hukuki ihtilafların sonlandırılması amaçlanmaktadır.

Madde 19- Yürürlük maddesidir.

Madde 20- Yürütme maddesidir.

5760 sayılı Kanun Cumhurbaşkanlığı İade Gerekçesi

Ancak, yayımlanması uygun bulunmayan 5760 sayılı "Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun", 20 nci maddesiyle 3568 sayılı Kanuna eklenen geçici 10 uncu maddenin bir kez daha görüşülmesi için Anayasanın değişik 89 ve 104 üncü maddeleri uyarınca Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı'na geri gönderilmiştir.

5760 sayılı Kanunun Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı'na geri gönderilmesinin gerekçeleri aşağıda sunulmaktadır:

"Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulunca 01/05/2008 tarihinde kabul edilen 5760 sayılı ?Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun? incelenmiştir.

Anayasanın 135 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, ?Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve üst kuruluşları; belli bir mesleğe mensup olanların müşterek ihtiyaçlarını karşılamak, meslekî faaliyetlerini kolaylaştırmak, mesleğin genel menfaatlere uygun olarak gelişmesini sağlamak, meslek mensuplarının birbirleri ile ve halk ile olan ilişkilerinde dürüstlüğü ve güveni hâkim kılmak üzere meslek disiplini ve ahlâkını korumak maksadı ile kanunla kurulan ve organları kendi üyeleri tarafından kanunda gösterilen usullere göre yargı gözetimi altında, gizli oyla seçilen kamu tüzelkişilikleridir.?

Serbest muhasebeci mali müşavirler ve yeminli mali müşavirler odaları ile Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliği de, tüzel kişiliğe sahip kamu kurumu niteliğinde meslek kuruluşudur. Bunların organlarının seçimlerine ilişkin esaslar 3568 sayılı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununda yer almıştır.

Bu çerçevede,

- Odaların genel kurullarının her yıl Mayıs ayında toplanacağı ve organlarının seçimlerinin iki yıl süreyle geçerli olacağı,

- Odaların yönetim kurulunun beş asıl beş yedek üyeden oluşacağı,

- Yönetim kurulu üyeliğine en az beş yıl odada kaydı bulunan üyelerin seçilebileceği, ayrıca süresi biten üyenin yeniden seçilmesine engel bulunmayacağı,

- Odaların disiplin ve denetleme kurullarına üye seçilebilmek için kıdemin aranmayacağı ve ilgililerin iki yıl için seçileceği,

- Birlik genel kurulunun, her odadan, üyelerinin yirmibeşte biri oranında iki yıl için seçilecek asıl ve yedek temsilcilerden oluşacağı,

- Birlik genel kurulunun her yıl Eylül ayında toplanacağı,

- Birlik yönetim kurulu üyelerinin iki yıl için seçileceği,

- Süresi biten Birlik Yönetim Kurulu üyesinin yeniden seçilmesine engel bulunmayacağı,

- Birlik yönetim kurulu başkanlığına seçilebilmek için yeminli mali müşavir olmanın yeterli bulunacağı,

- Birlik disiplin ve denetleme kurulu üyeliklerine seçilebilmek için herhangi bir kıdem şartının aranmayacağı, üyelerin iki yıl için seçileceği,

- Birlik denetleme kurulunun, biri yeminli mali müşavir, ikisi de serbest muhasebeci mali müşavir olmak üzere üç üyeden oluşacağı,

- Seçimlerde liste esasının geçerli olacağı,

hususunda düzenlemeler bulunmaktadır.

Yukarıda belirtilen konulara ilişkin olarak incelenen 5760 sayılı Kanun ile;

- Oda genel kurullarının her yıl yerine üç yılda bir toplanacağı,

- Yönetim kurulunun beş asıl beş yedek üyeden oluşması yerine, odaya kayıtlı üye sayısı ile bağlantı kurulduktan sonra, üye sayısı binin altında kalan odalarda beş asıl beş yedek, bin ile beşbin arasında olan odalarda yedi asıl yedi yedek, beşbini aşan odalarda ise dokuz asıl dokuz yedek üyeden oluşacağı,

- Yönetim kurulu üyeliğine seçilebilmek için beş yıllık kıdem yerine üç yıllık kıdemin yeterli olacağı,

- Odalarda üst üste iki seçim döneminde iki defa yönetim kurulu başkanlığına seçilmiş olanların, aradan iki seçim dönemi geçmedikçe yönetim kurulu üyeliğine seçilemeyeceği,

- Disiplin ve denetleme kurullarına üye seçilebilmek için üç yıllık kıdemin gerekeceği, sadece üye sayısı yüzün altında olan odalarda kıdem şartının aranmayacağı,

- Birlik genel kurulunun, üye sayısına bakılmaksızın her odadan seçilecek üç temsilci ile buna ek olarak oda üyelerinin yetmişbeşte biri oranında seçilecek asıl ve yedek temsilcilerden oluşacağı, temsilcilerin iki yerine üç yıl için seçileceği,

- Birlik genel kurulunun her yıl yerine üç yılda bir toplanacağı,

- Birlik yönetim kurulu üyelerinin iki yerine üç yıl süreyle seçileceği,

- Birlikte üst üste iki seçim döneminde iki defa yönetim kurulu başkanlığına seçilmiş olanların, aradan iki seçim dönemi geçmedikçe yönetim kurulu üyeliğine seçilemeyeceği,

- Birlik yönetim kurulu başkanlığına seçilebilecek yeminli mali müşavirler için en az beş yıl mesleki faaliyette bulunma şartının aranacağı,

- Birlik disiplin ve denetleme kurulu üyeliklerine seçilebilmek için en az üç yıllık kıdem şartının gerekeceği, üyelik süresinin de iki yerine üç yıl olacağı,

- Üç kişiden oluşan Birlik denetleme kurulunun, bir üyesinin yeminli mali müşavir olma zorunluluğu korunarak, diğer iki üyesinin serbest muhasebeci mali müşavir olması zorunluluğunun aranmayabileceği,

- Seçim sisteminde yapılan değişiklikle nisbi temsil esasının benimseneceği,

- Üyelerin oda veya birlik yönetim, denetleme ve disiplin kurullarından sadece birinde görev alabileceği

yolunda yeni düzenlemeler yapılmaktadır.

Görüleceği üzere, incelenen 5760 sayılı Kanunla sadece odaların ve Birliğin organlarının seçim sisteminde değişiklik yapılmamakta, aynı zamanda, odaların genel kurulları ile Birlik Genel Kurulunun toplanma dönemi, organlara seçilme yeterliği, organların üye sayıları ve seçilenlerin görev süresi gibi konularda da kapsamlı değişiklikler getirilmektedir.

Bugüne kadar, 3568 sayılı Kanunun 20 nci maddesi uyarınca seçim sürecinin başladığı ve bazı odaların genel kurullarını yaptıkları anlaşılmaktadır.

Bu genel kurullarda yapılan seçimler Kanunun yürürlükteki hükümlerine göre gerçekleşmiş olup, incelenen 5760 sayılı Kanunun bu süreçte yayımlanması halinde, diğer odalar genel kurullarını, incelenen Kanunun 21 inci maddesi uyarınca yayımlandığı tarihte yürürlüğe girecek olan yeni düzenlemelere göre yapmak suretiyle organlarının seçimlerini gerçekleştirmek zorunda kalacaklardır. Bu durumda, aynı hukukî statüde bulunan odalara 2008 yılı Mayıs ayında yapılan seçimlerle ilgili olarak değişik hükümlerin uygulanacak olması sebebiyle farklı hukukî sonuçlara ulaşılacağından, özellikle temsil noktasında karışıklığa yol açılacaktır.

Değinilen sakıncanın doğmaması için, 5760 sayılı Kanunun çerçeve 20 nci maddesiyle 3568 sayılı Kanuna eklenen geçici 10 uncu maddede gerekli düzenlemenin yapılması gerekirken, bu hususta hüküm bulunmaması kamu yararı ile bağdaşmamaktadır.

Yayımlanması yukarıda açıklanan gerekçelerle uygun görülmeyen 5760 sayılı ?Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun?, 20 nci maddesiyle 3568 sayılı Kanuna eklenen geçici 10 uncu maddenin Türkiye Büyük Millet Meclisince bir kez daha görüşülmesi için, Anayasanın değişik 89 ve 104 üncü maddeleri uyarınca ilişikte geri gönderilmiştir. "

Abdullah GÜL

CUMHURBAŞKANI